فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: شیعه شناسی - جلد 6 صفحه 496

بنویسد، زیرا دانشی که سرّی شد از میان می رود.(1)

با تأکید فراوانی که خلیفۀ وقت بر نگارش حدیث داشت، عالم مدینه به نام ابن حزم، موفق به امتثال آن نشد، زیرا اثر ممنوعیت حدیث همچنان تا مدتها باقی بود، به همین جهت، کسی به نگارش آن جز به صورت سرّی و نامرئی جرأت نمی کرد، تا این که در سال 143 ه در دوران خلافت منصور دوانیقی، خیزش همگانی برای نگارش حدیث پدید آمد و در حقیقت، پس از گذشتن قریب به یک قرن و نیم از رحلت رسول خدا صلی الله علیه و آله، محدّثان، (آن هم پس از درگذشت همۀ صحابه و بیشتر تابعان) به نگارش حدیث پرداختند.

کوشش پیوستۀ شیعه برای نگارش حدیث

اگر پیروان مدرسۀ خلافت، در نگارش حدیث کوتاهی کردند، و پس از یک قرن و اندی به نگارش آن پرداختند. پیشوایان شیعه از امیرمؤمنان گرفته تا امامان دیگر علیهم السلام، هم خود آنان به نگارش حدیث پرداختند و هم شیعیان را به نگارش آن، ترغیب کردند. در پیشاپیش همه، امیرمؤمنان احادیث رسول خدا را در کتابی گرد آورد که «کتاب علیّ» نام گرفت و در نزد فرزندان او موجود بود و آن را به این و آن نشان می دادند.(2)

پس از امیرمؤمنان دیگر یاران رسول خدا که پیرو علی بودند به نگارش حدیث پرداخته اند، مانند:

1. ابو رافع، صحابی پیامبر، او مؤلف کتاب «السنن والأحکام والقضایا»(3) است.

1- (1) . صحیح بخاری، ج 1، ص 27.
2- (2) . وسائل الشیعه، ج 3، باب 2 از ابواب لباس مصلی، ص 250.
3- (3) . رجال نجاشی به شمارۀ 1.