- پیش گفتار شیعه در گذرگاه تاریخ 1
- شیعه در اصطلاح 4
- شیعه در لغت 4
- اوضاع اجتماعی زمان رحلت 8
- خطر سه جانبه 8
- راه نخست 11
- راه دوم 12
- راه سوم 13
- اشاره 14
- مشکل «عول» 17
- حوادث نوظهور 17
- مسلمانان و صیانت دین از انحراف 18
- شیوه جانشینی در اندیشه مردم عصر رسالت 21
- 1. حدیث «بدء الدعوه» 25
- 2. حدیث منزلت 26
- اشاره 28
- هدف از اجتماع در آن سرزمین چه بود؟ 30
- پاسخ دو شبهه 32
- مرجعیت فکری و علمی اهل بیت علیهم السلام 33
- اشاره 33
- 1. حدیث ثقلین 33
- اشاره 33
- 2. حدیث سفینه 34
- 3. حدیث دوازده خلیفه 35
- آیۀ ولایت 38
- پاسخ یک سؤال 41
- شبهه افکنی فخر رازی 42
- پاسخ: 44
- قرائن دیگر 47
- پاسخ 49
- شبهۀ دوم 49
- اشاره 51
- 2. مخالفت در جنگ بدر 52
- 1. مقاومت در برابر داوری های پیامبر 52
- 3. مخالفت در جنگ احد 53
- 4. مخالفت با صلح حدیبیه 54
- اشاره 57
- 1. تصرف در اذان صبح 57
- 3. قطع سهم «ذوی القربی» 59
- 4. قطع سهم «المؤلفه قلوبهم» 60
- اشاره 61
- شیعه در زبان مورّخان 65
- پیشگامان تشیّع 68
- اشاره 70
- 1. تشیع، زاییده اجتماع سقیفه! 70
- پیدایش تشیع 70
- اشاره 73
- 2. تشیع وعبداللّه بن سبأ 73
- سریّ 74
- سیف بن عمر 75
- 3. ایرانی بودن تشیّع 78
- اشاره 78
- شهادت برخی از خاورشناسان بر ضد این اندیشه 81
- وراثی بودن خلافت 83
- بررسی جغرافیای انسانی ایران پس از اسلام 84
- 4. شیعه زاییدۀ جنگ جمل 87
- اشاره 87
- 5. تشیع زاییدۀ جنگ صفین 88
- اشاره 91
- تفسیر دو آیه مربوط به شوری 97
- سخن در آیه دوم 98
- کیفیت گزینش خلفا در تاریخ 103
- شیوۀ روی کار آمدن خلیفۀ سوم 108
- 1. احقاق حق امام در شرایط گوناگون 111
- اشاره 111
- 2. چرا از قدرت بهره نگرفت 116
- اشاره 116
- پذیرش خلافت پس از 25 سال محرومیت 121
- اشاره 125
- پیمان شکنان 126
- واکنش عائشه به بیعت مردم با امام علیه السلام 127
- نبرد با قاسطین (ستمگران) 131
- نبرد با مارقین (شورشیان) 133
- اشاره 138
- نامه حسین بن علی علیهما السلام به معاویه 141
- بخشنامۀ معاویه به کارگزاران 145
- بخشنامه سوم 147
- اشاره 151
- 1. نامۀ امام هشتم علیه السلام به مأمون 153
- اشاره 156
- 1. رسالۀ صدوق (306 381) 158
- 3. جمل العلم والعمل 160
- 4. البیان عن جمل اعتقاد أهل الایمان 161
- 5. العقائد الجعفریه 161
- هدف از اشاره به این رساله ها، چیست؟ 162
- اشاره 163
- 1. اختلاف در معنی شفاعت 164
- 3. بهشت و دوزخ 165
- 4. امر به معروف و نهی از منکر 165
- 2. حکم مرتکب کبیره 165
- 6. شرع و عقل 166
- 7. پذیرش توبه 166
- 10. نیاز انسان به وحی در آغاز تکلیف 167
- 9. جبر و تفویض 167
- 1. صفات ذاتی خدا عین ذات اوست 168
- اشاره 168
- مقایسه امامیه با اشاعره 168
- 3. انسان پدید آرندۀ فعل خود است 169
- 2. صفات خبریه 169
- 4. قدرت گاهی جلوتر و گاهی همراه فعل است 170
- 5. خدا برتر از رؤیت است 170
- 7. حسن و قبح، عقلی است 171
- 6. کلام خدا فعل اوست 171
- اشاره 174
- 1 گزینش رهبر، از جانب خدا پس از رحلت پیامبر 174
- واقعیت امامت در دو مکتب 175
- شرط عدالت در امام 177
- اشاره 178
- عصمت امام 178
- دلیل نخست: آیۀ تطهیر 179
- دلیل سوم: حدیث ثقلین 180
- دلیل دوم: امام علی علیه السلام محور حق 180
- دلیل چهارم: اطاعت مطلق از «اولو الأمر» 181
- دلیل پنجم: امامت از آن طاغیان نیست 182
- نتیجۀ بحث 191
- مفهوم تقیه و تقابل آن با نفاق 198
- تفاوت تقیه با نفاق 199
- هدف از تقیه 200
- اشاره 202
- آیۀ نخست 202
- دلایل تقیه در قرآن مجید 202
- آیۀ دوم 204
- آیۀ سوم 206
- آیۀ چهارم 207
- تقیۀ مسلمان از همتای خود 209
- تقیه یک امر شخصی است 213
- اشاره 214
- تقیۀ حرام 214
- 1. جایی که اساس در خطر باشد 214
- 2. جایی که مایه خونریزی گردد 216
- نتایج بررسی 216
- اشاره 218
- 1. علم پیشین خدا به حوادث 220
- 2. خلقت و آفرینش پیوسته 223
- تغییر سرنوشت با عمل در روایات 225
- اشاره 225
- 3. اثر دعا 226
- 1. اثر صدقه 226
- 2. اثر استغفار 226
- اشاره 229
- 1. لوح محفوظ 229
- بدا در مقام اثبات 229
- 2. لوح محو و اثبات 230
- 1. بدا در ذبح اسماعیل 231
- 2. سرگذشت یونس پیامبر 232
- 3. میعاد سی شبۀ حضرت موسی 234
- بدای اثباتی در روایات 236
- نکات مورد توجه 240
- اشاره 244
- دلیل رجعت از قرآن 246
- پاسخ به یک رشته پرسشها 248
- اشاره 250
- ازدواج موقت چیست؟ 250
- قرآن و عقد موقت 252
- اشاره 257
- 1. «فاء نتیجه» در «فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ...» 257
- پاسخ به یک رشته پرسشها 257
- 2. هدف از ازدواج، تشکیل خانواده است 258
- 3. عقد موقت داخل در آیه نیست 260
- 5. آیه منسوخ است! 262
- اشاره 266
- امامان معصوم 272
- تلاش هایی برای اثبات وجوب غسل 273
- اشاره 277
- نقطۀ اختلاف میان دو گروه 282
- داوری قرآن دربارۀ صحابه 284
- اشاره 288
- سرپوش نهادن بر تاریخ قطعی 288
- 1. معاویه بن ابی سفیان 289
- 2. عمروعاص 290
- 4. ولید بن عقبه 291
- 3. مروان بن حکم 291
- اشاره 293
- کتاب امام علی علیه السلام و املای رسول خدا صلی الله علیه و آله 294
- مصحف فاطمه علیها السلام 303
- فاطمه «محدَّثه» است 307
- اشاره 308
- تأویل های ناروا 316
- اشاره 321
- نبرد با ناکثین: 323
- اشاره 327
- میلاد فاطمه علیها السلام 330
- صورت جهیزیۀ دختر پیامبر 332
- مراسم عروسی 334
- چهرۀ فاطمه در قرآن 336
- اشاره 336
- 1. آیۀ تطهیر 337
- 2. آیۀ مبا هله 338
- 4. آیۀ إطعام 339
- 3. آیۀ مودت 339
- 5. آیه کوثر 340
- زهرا اسوه واُلگو 342
- شهادت زهرا علیها السلام 345
- اشاره 347
- امام مجتبی علیه السلام وجبهه های جنگ 348
- متن پیمان صلح 354
- اشاره 357
- علل و موجبات قیام امام حسین علیه السلام 359
- قیام آگاهانه 363
- 1. سخنرانی امام هنگام اخذ بیعت برای یزید 367
- اشاره 367
- 2. نامه امام به معاویه 368
- 3. سخنرانی امام در سرزمین منی 368
- اشاره 370
- الف. رسوا ساختن هیأت حاکمه 370
- نتایج قیام حسین بن علی علیه السلام 370
- ب. انقلابها و شورشها 371
- اشاره 373
- امام سجاد وخطابۀ مسجد شام 375
- دعا و نیایش 379
- اشاره 387
- امام صادق علیه السلام و دانشگاه بزرگ جعفری 393
- اشاره 401
- دو مسئلۀ مهم در زندگی امام علیه السلام 403
- شهادت امام به دست مأمون 406
- اشاره 407
- اشاره 414
- ویژگی های این دوره از خلافت 416
- اشاره 427
- حضرت مهدی (عج) و حکومت واحد جهانی 429
- صلح و صفا به جای خونریزی 430
- اشاره 432
- قرآن وآینده جامعه ها 432
- الف. وارثان زمین صالحانند 432
- ب. استقرار آیین خدا وگسترش امنیت در جهان 434
- ه. در مبارزۀ حق وباطل، حق پیروز است 437
- و. کمک های غیبی در سرانجام جامعه ها 438
- 1. تکامل عقول وخردها 440
- 2. تکامل صنایع 440
- 3. جهانیان درپوشش اسلام درمی آیند 441
- 5. ترمیم خرابی ها 442
- 4. تکامل اخلاقی 442
- سابقه وتاریخچۀ بحث 444
- اشاره 444
- تشریح سئوال 445
- 2. پاسداری آیین خدا 447
- 5. ترسیم هدف آفرینش 453
- حجت های مخفی وپنهان خدا در قرآن ونهج البلاغه 456
- اشاره 456
- 1. معلم موسی به نام «خضر» معرفی شده است 457
- 2. حضرت موسی چهل روزاز دیدگان پنهان وغایب بود 462
- 3. یونس زندانی 463
- 4. میان نبوت ووقت تبلیغ حضرت مسیح، فاصلۀ زمانی وجود داشت 464
- اشاره 465
- شیعه و ادبیات عرب 468
- اشاره 468
- 3. ابوجعفر محمد بن الحسن بن ابی ساره 471
- 2. عطاء بن أبی الأسود 471
- 6. ابن السکّیت 472
- 5. ابوعثمان مازنی 472
- 7. ابن حمدون 473
- 9. قتیبۀ نحوی 474
- 11. محمد بن سلمه یشکری 474
- 10. ابراهیم بن ابی البلاد 474
- 13. ابوالقاسم تنوخی 475
- شیعه و علم صرف 476
- اشاره 477
- 1. خلیل بن احمد فراهیدی 477
- 2. ابان بن تغلب 478
- 5. صاحب بن عبّاد 479
- 4. ابوبکر محمد بن حسن بن درید ازدی 479
- اشاره 480
- شیعه و علم عروض 480
- 2. صاحب بن عباد 480
- 1. خلیل بن احمد فراهیدی 480
- اشاره 482
- 1. قیس بن سعد بن عباده 483
- 2. کمیت بن زید (60-126 ه) 483
- 4. دعبل خزاعی (م 246) 484
- 3. سید حمیری (م 173) 484
- 5. ابو فراس حمدانی (320-357 ه) 485
- الف. ابن حجاج بغدادی (م 321) 485
- ب. شریف رضی (357 406) 485
- د. مهیار دیلمی (م 448) 486
- اشاره 487
- الف. غریب القرآن 487
- ب. مَجازات قرآن 489
- اشاره 490
- تفسیر موضوعی 491
- اشاره 494
- کوشش پیوستۀ شیعه برای نگارش حدیث 496
- طبقه نخست 497
- طبقه دوم 498
- طبقۀ سوم 499
- شیعه و فقه اسلامی 501
- اشاره 501
- فقیهان شیعه در قرن چهارم 503
- فقیهان شیعه در قرن پنجم 504
- شیعه و سیره و تاریخ نگاری 510
- اشاره 510
- 2. عبیداللّه بن ابی رافع 511
- 5. ابومخنف لوط بن یحیی ازدی 512
- 6. نصر بن مزاحم منقری 512
- 4. ابان بن عثمان کوفی 512
- شیعه و علم رجال 513
- شیعه و علوم عقلی 516
- 1. زراره بن أعین 519
- 2. محمد بن علی بن نعمان معروف به مؤمن الطاق 519
- 3. هشام بن حکم 520
- 5. عیسی بن روضه 522
- 4. قیس الماصر 522
- 7. علی بن حسن بن محمد طائی معروف به طاطری 523
- 6. ابومالک ضحاک حضرمی 523
- 9. حدید بن حکیم مکنی به أبی علی ازدی مدائنی 524
- 10. فضال بن حسن بن فضال 524
- متکلمان شیعه در قرن سوم 525
- اشاره 525
- 1. فضل بن شاذان 525
- 3. داود بن اسد بن أعفر 526
- 2. حکم بن هشام بن حکم 526
- 5. ثبیت بن محمد 527
- 6. اسماعیل بن محمد بن اسماعیل بن هلال مخزومی 527
- 8. ابراهیم بن سلیمان بن ابی داحه المزنی 528
- 7. محمد بن هارون 528
- 9. شکّال 528
- 11. عبدالرحمن بن احمد بن جبرویه 529
- 10. حسین بن اشکیب 529
- 13. علی بن اسماعیل بن شعیب بن میثم 530
- 12. علی بن منصور 530
- 3. حسین بن علی بن بابویه 531
- 1. حسن بن علی بن ابی عقیل 531
- 2. اسماعیل بن ابی سهل بن نوبخت 531
- اشاره 531
- 4. محمد بن بشر الحمدونی 532
- 5. ابومحمد یحیی العلوی 532
- 7. ابوالحسن ناشی (271 365) 533
- 9. شیخ مفید 534
- 1. فارابی (260-339 ه) 538
- 2. ابوعلی سینا (370 428 ه) 539
- 3. نصیرالدین طوسی (597-672 ه) 540
- 4. کمال الدین میثم بحرانی (636-699) 540
- 8. بهاءالدین عاملی (953-1030) 541
- 9. سید محمد باقر معروف به داماد 541
- 7. فاضل مقداد (م 808) 541
- 6. قطب الدین رازی (م 766) 541
- شیعه و علوم طبیعی و ریاضی 543
- اشاره 546
- 1. یعقوبی مؤلف کتاب «البلدان» متوفای حوالی 292 ه 546
- 2. ابوالحسن مسعودی مؤلف مروج الذهب 547
- اشاره 548
- شکاف در صفوف بیعت کنندگان 551
- شیعه در عراق 552
- مذهب فقهی زید بن علی در یمن 556
- شیعه در سوریه و لبنان 557
- علمای بزرگ برخاسته از جبل عامل 558
- 1. محمد بن مکی (786-734) معروف به شهید اوّل 558
- 2. زین الدین بن علی جبعی (966-911) معروف به شهید ثانی 558
- شیعه در مصر 560
- تشیع در ایران 562
- گرایش ایرانیان به اسلام 562
- دو تحلیل بی پایه در گرایش ایرانیان به تشیع 567
- حکومتهای شیعه 569
- مدینۀ منوره 570
- دانشگاههای شیعه 570
- اشاره 570
- کوفه و دانشگاه بزرگ آن 571
- دانشگاه قم و ری 572
- دانشگاه بغداد 574
- دانشگاه نجف اشرف 575
- دانشگاه حلّه 576
- علّامۀ حلّی 577
- جامع أزهر 578
- مراکز علمی شیعه در شام 579
- مراکز علمی دیگر شیعه 580
- آمار شیعه 581
- بخش پایانی تذکراتی «روش شناسانه» به نویسندگان در زمینۀ تاریخ و عقاید شیعه 587
- اشاره 594
3. زیاد بن المنذر که نخست، دارای اعتقاد صحیحی بوده و سپس منحرف شد، کتابی دارد که در ضمن تفسیر علی بن ابراهیم آمده است.
4. لوط بن یحیی بن سعید، از بزرگان کوفه، کتابهای فراوانی نوشته که فهرست آنها را شیخ در رجال خود، آورده است.(1)
5. جارود بن المنذر، از اصحاب امام باقر و صادق علیهما السلام و مؤلّف یک رشته کتابها است.(2)
طبقۀ سوم
گروهی که از شاگردان حضرت سجاد و امام باقر و صادق علیهم السلام به شمار می روند و همگی اهل قلم و انشاء و نقل حدیث می باشند که به برخی اشاره می کنیم:
1. برد الاسکاف. او از اصحاب امام سجاد و امام باقر و صادق علیهم السلام است.
نجاشی می گوید او دارای کتاب است.(3)
2. ثابت دینار، معروف به ابوحمزۀ ثمالی، فقیه ثقه که در سال 150 ه درگذشته است، دارای کتابی است به نام «النوادر والزهد» و تفسیری نیز بر قرآن نگاشته است.(4)
3. ثابت بن هرمز معروف به ابوالمقدم العجلی کوفی، او کتابی را از امام سجاد علیه السلام نقل می کند.(5)
1- (1) . رجال شیخ به شمارۀ 279.
2- (2) . رجال طوسی، شماره 112، فصل اصحاب امام باقر علیه السلام.
3- (3) . رجال نجاشی، به شمارۀ 289.
4- (4) . رجال نجاشی، شمارۀ 294.
5- (5) . همان، شمارۀ 296.