فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: شیعه شناسی - جلد 6 صفحه 509

نتیجه یابی شده است. در این مرحله می توان از اعاظم یاد شده در زیر نام برد:

1. معلم امّت، شیخ مفید (336-413) کتابی به نام «التذکره بأُصول الفقه» در اصول فقه نوشته که اصل آن در دست نیست. شاگرد نام آور او کراچکی خلاصه آن را در کتاب «کنزالفوائد» آورده است.

2. شاگرد ممتاز شیخ مفید، سید مرتضی (355-436) کتاب مفصلی در اصول فقه به نام «الذریعه إلی اصول الشریعه» نوشته که تاکنون دوبار چاپ شده است. چاپ اخیر آن در مؤسسۀ امام صادق علیه السلام با تحقیق شیوایی عرضه شده است. مؤلف در آخر کتاب نگاشته است که در سال 430 ه از تألیف آن فراغت یافته است.

3. شیخ طوسی، محمد بن حسن (385-460) مؤلف کتاب «عده الأصول» که بارها در ایران و هند چاپ شده است. او سایه به سایۀ کتاب استاد خود، سید مرتضی پیش رفته و احیاناً از آن کتاب، بهرۀ فراوانی برده است.

4. ابولیلی معروف به سلّار بن عبدالعزیز دیلمی (م 448) مؤلف کتاب «التقریب» در اصول فقه است که متأسفانه نسخه ای از آن در دست نیست.

5. «غنیه النزوع إلی علمی الأصول والفروع» نگاشته «ابوالمکارم حمزه بن علی بن زهره» معروف به ابن زهره است که در سال 585 ه درگذشته است و کتاب وی در مؤسسۀ امام صادق علیه السلام با تحقیق شیوایی چاپ و منتشر شده است.

البته این کتاب در دو بخش است: بخشی مربوط به علم کلام و اصول فقه، بخش دیگر دانش فقه است.

6. سدیدالدین شیخ محمود حمصی (م حدود 600) مؤلف کتاب «المصادر».