فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: شیعه شناسی - جلد 6 صفحه 535

رسیده، وی در هنر کلام، بر معاصران خود پیشگام وبسیار هوشمند و پر حافظه است. من او را از نزدیک دیدم، بسیار توانمند است.(1)

2. ابن الجوزی (م 597) می نویسد:

او رهبر و استاد علمای امامیه است، بر مذهب خود کتابهایی دارد و مرتضی یکی از شاگردان اوست. ابن المعلم در خانۀ خود در «درب رباح» مجلس درسی داشت که همۀ عالمان در درس او حاضر می شدند و پادشاهان آن مناطق (دولت آل بویه) او را بسیار دوست داشتند، زیرا پیرو مذهب او بودند.(2)

3. یافعی (م 768) می نویسد:

در سال 413 ه عالم بزرگ شیعی و رهبر رافضیان، شیخ مفید که مؤلف کتابهای بسیاری بود، درگذشت. او را به نام ابن المعلم نیز می شناختند. در علم کلام وبحث و جدل و علم فقه برجسته بود، و با پیروان همۀ مذاهب گفتگو می کرد و در دولت آل بویه، بسیار محترم و گران قدر بود، ابن ابی طی می گوید: او بسیار صدقه می داد و خشوع و خداترسی و نماز و روزۀ او فراوان بود، لباس زبر ومعمولی می پوشید. کسی دیگر می گوید: عضدالدولۀ دیلمی بارها به دیدار شیخ مفید می شتافت، مفید شیخی میان بالا و لاغر و رنگین پوست بود، و 76 سال عمر کرد و بیش از 200 (دویست) کتاب از خود به یادگار نهاد. تشییع جنازۀ او مشهور است که در آن هشتاد هزار نفر از شیعیان و رافضیان شرکت کرده بودند.(3)

1- (1) . فهرست، ص 266.
2- (2) . المنتظم، ج 15، ص 157.
3- (3) . مرآه الجنان، ج 3، ص 28، چاپ هند.