فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: شیعه شناسی - جلد 6 صفحه 91

فصل هفتم شیوۀ گزینش جانشین در دو مکتب

اشاره

پس از رحلت پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله، همه یاران وی، اتفاق نظر داشتند که باید برای پیامبر خدا جانشینی باشد که وظایف او را انجام دهد و رهبری امّت را به دوش بکشد. ولی در پیاده کردن این نظر عملاً به صورت دو گروه درآمدند، و در طول زمان، پیروان دو مکتب رویاروی یکدیگر قرار گرفتند، اینک بیان تفاوت های آن دو:

شیوۀ خلافت، نزد شیعه با شیوۀ آن نزد اهل سنت، تفاوت جوهری دارد.

شیعه معتقد است: خلافت به سان نبوّت یک امر الهی است و باید نبیّ و امام را خدا معرّفی کند و مردم حق گزینش جانشین پیامبر را ندارند، زیرا موقعیّت امام، همان موقعیت پیامبر است. چیزی که هست او گیرندۀ وحی و بنیانگذار دین بود.

امام فاقد چنین منصب و مقامی است، امّا تمام وظایف دیگر پیامبر بر دوش او نیز سنگینی می کند و همۀ خلأهایی که با رحلت پیامبر پدید می آید، باید به وسیلۀ امام برطرف شود. یعنی امام باید مفسر قرآن و مبیّن احکام، و رفتار و گفتار او ملاک حق و باطل باشد و چنین فردی، جز با تربیت الهی در جامعه پدید نمی آید.