فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: زیدیه و اسماعیلیه و دیگر فرق - جلد 7 و 8 صفحه 134

ما پیش از آنکه به انقلاب هایی که به صورت مردمی و خودجوش به پیروی از سالار شهیدان در جامعه رخ داد، اشاره می کنیم، تحلیلی فشرده از انقلاب و قیام امام حسین علیه السلام انجام می دهیم و می گوییم:

انگیزۀ زید بن علی در خیزش و قیام چه بوده است؟ دو احتمال در اینجا وجود دارد که هر دو از نظر ما بی اساس است.

1. انگیزۀ درونی، او را بر آن داشت که پرچم انقلاب را به دست گیرد و خارهایی که در طریق خلافت روییده است، برچیند. بدون توجه به نهضت عموی بزرگوارش حسین بن علی علیهما السلام.

2. عوامل خارجی او را بر این کار واداشته است، به سان انقلاب هایی که از بیرون، سرچشمه می گیرد.

ولی حق این است که او از نهضت حسین بن علی علیهما السلام الهام گرفته و انقلاب خویش را استمراری برای انقلاب او می دانست. نهضتی که راه ها را بر پیروان حق و جویندگان شهادت، روشن ساخت.

قیام حسین بن علی علیهما السلام در کربلا از روز نخست، برای مستضعفان و آزاردیدگان از ستم بنی امیه، الگو بوده و پیوسته خواسته اند، به پیروی از آن حضرت، به اهداف مقدس او برسند.

سران انقلاب های پس از امام حسین علیه السلام این مسأله را دریافته بودند که نهضت آن حضرت در راه خدا و برای پاسداری دین و جامعه از هر نوع انحراف و دفاع از حقوق مردم بوده است.

اینک علل و انگیزه های قیام حسین بن علی علیهما السلام را از لابلای تاریخ بیرون می کشیم تا روشن شود که امام علیه السلام با قربانی کردن پیر و جوان و حتی فرزند