فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: زیدیه و اسماعیلیه و دیگر فرق - جلد 7 و 8 صفحه 145

علی علیهما السلام می پردازیم که در آنجا سخنی از اختلافات قبیله ای نیست و فقط ترس از ترک وظیفۀ دینی است.

نامۀ حسین بن علی علیهما السلام به اشراف بصره

حضرت، نامه ای را به بزرگان بصره فرستاد و در آن چنین نوشت: «من نمایندۀ خودم را با این نامه به سوی شما گسیل داشتم. شما را به کتاب خدا و سنّت پیامبر او دعوت می کنم، سنت های پیامبر را از بین برده اند و بدعت ها جای آنها را گرفته است. من راه جدّم رسول خدا و پدرم علی بن ابی طالب علیه السلام را می پیمایم. هر کس این روش را از من بپذیرد، خدا آن را بهتر می پسندد، و هر کس آن را ردّ کند، من صبر می کنم تا خدا میان من و آنها به حق داوری کند که او بهترین داور است».(1)

این جمله ها که در سخنان وی آمده است، به درستی پرده از انگیزۀ سیدالشهدا برمی دارد، و این که قیام او فقط قیام الهی بوده و خط شهادت را برای خدا برگزیده است و رقابت های قبیله ای در انگیزۀ او مؤثر نبوده است.

امام، هر چند در راه هدف خود جام شهادت نوشید، امّا به هدف خود رسید زیرا نهضت او سرآغاز نهضت های دیگر شد که سرانجام، شجرۀ خبیثۀ بنی امیه ریشه کن کردید و در سال 132 ه. ق با یک نهضت سراسری، آخرین خلیفۀ آن به نام «مروان حمار» کشته شد.

البته قلم های اموی و نویسندگان مزدور، قیام حضرت را یک نوع قیام قبیله ای و ناکام در انقلاب خود قلمداد کرده اند، در حالی که آنان برگی از