فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: زیدیه و اسماعیلیه و دیگر فرق - جلد 7 و 8 صفحه 237

کتابخانه های آنان به یغما رفت و یا در آتش سوخت، از این جهت، زیدی های موجود در عراق، تا آنجا که توانستند، قسمتی از آثار معتزله را به یمن منتقل نمودند، تا جایی که قاضی عبدالسلام (550-573 ه. ق) مغنی قاضی عبدالجبار همراه با اصول خمسه حسین بصری را، از عراق به یمن منتقل کرد و اگر این تلاش ها نبود چیزی از آثار معتزله در دست نبود، و اخیراً در حکومت جمال عبدالناصر، یک گروه از محققان با تجهیزات کامل به یمن رفتند و از آثار باقی مانده از معتزله میکروفیلم تهیه کرده و به مصر منتقل کردند.

طبقات رجال زیدی

هر مذهبی از مذاهب کلامی و فقهی، دارای شخصیت های گوناگونی است که همگی در خدمت مذهب بوده امّا شیوۀ کار آنها از نظر ارزش یکسان نیست، عین همین مطلب در مذهب اشعری در جلد دوم به گونه ای بیان شده است.

اکنون نوبت آن رسیده است که شخصیت های بزرگی که در تأسیس مذهب و یا تشریح و ترویج آن به گونه ای نقش داشته اند، شرح داده شوند، در این میان نویسندۀ معاصر زیدی آقای علی بن عبدالکریم شرف الدین شخصیت های معروف زیدی را در چهار طبقه آورده است که ما به صورت موجز از آن کتاب اقتباس کرده و بیان می کنیم.

ایشان می گوید: شخصیت های زیدی به چهار طبقه به نام های یاد شده تقسیم می شوند:

1. طبقۀ مؤسس (پایه گذاران)

2. مخرج (تدوین کنندگان)