فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: زیدیه و اسماعیلیه و دیگر فرق - جلد 7 و 8 صفحه 28

بیانِ حقایق، اثر بدی دارد، و سبب ناتوانی و محدودیت می گردد ولی گفت وگوی بیهوده نیز در ویرانگری دین جوانمردان، بیش از آتش در بوته های خشک عرفج و پیش از سیل به سوی زمین های پست شتاب دارد».(1)

2. به هنگام تلاوت آیۀ (وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا)

زید بن علی پس از خواندن آیه:

(وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا یَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَیْرَکُمْ ثُمَّ لا یَکُونُوا أَمْثالَکُمْ) .(2)

«هرگاه (از فرمان خدا) روی برگردانید، گروهی دیگر را به جای شما می آورد که مانند شما نخواهند بود».

می گفت: «این سخن خدا تهدید و بیم دادن است. خدایا! ما را از آنها قرار نده که به فرمان تو پشت می کنند و دیگران را جایگزین آنها می سازی».(3)

3. بیان اهداف قیام

او انگیزۀ قیام خود را بر ضد خلفای ستمگر اموی چنین بیان می کرد:

1- (1) . قیل لزید بن علی الصمت خیر أم الکلام؟ فقال: «قبّح اللّه المساکته ما أفسدها للبیان و أجلبها للعیّ و العسر و اللّه للماراه أسرع فی هدم دین الفتی من النار فی یبس العرفج و من السیل إلی الحدور». سبط إبن جوزی، تذکره الخواص، ص 300؛ یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 325؛ خوارزمی، مقتل الحسین، ج 2، ص 119. (و عرفج نوع گیاهی است که در بیابان می روید نه در کوهستان).
2- (2) . محمد: 38.
3- (3) . یقول إنّ کلام اللّه هذا تهدید و تخویف. ثم یقول: «اللهم لا تجعلنا ممّن تولّی عنک فاستبدلتَ به بدلاً»، محسن الأمین، اعیان الشیعه، ج 7، ص 123.