فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: زیدیه و اسماعیلیه و دیگر فرق - جلد 7 و 8 صفحه 319

قضا و قدر به معنی سلب اختیار نیست

چون بیشتر اهل سنت، قضا و قدر را به گونه ای تفسیر کرده اند که با اختیار بشر منافات دارد، اسماعیلیه، قضا و قدر را پذیرفته اند ولی آنها را مانع از اختیار بشر نمی دانند.

ولی در عین حال قضاء را به معنای فراغ از امر و آفرینش تفسیر می کنند (که تبعاً با اختیار سازگار نخواهد بود) ولی گاهی یادآور می شوند که به معنی فرمان دادن(1) و کار(2) و وصیت نیز به کار می رود.

و قدر را به معنی مقدار و اندازه گیری و ترتیب به کار می برند و هشت تفسیر برای آن ذکر می کنند.(3)

1- (1) . «وَ قَضی رَبُّکَ أَلاّ تَعْبُدُوا إِلاّ إِیّاهُ» (اسراء: 23)
2- (2) . «فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ فِی یَوْمَیْنِ» (فصلت: 12).
3- (3) . ابن ولید، علی بن محمد، تاج العقائد و معدن الفوائد، ص 179.