فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: زیدیه و اسماعیلیه و دیگر فرق - جلد 7 و 8 صفحه 327

مانند ایوانف روسی و چند نفر دیگر آنها را منتشر ساختند و سپس دو نویسندۀ عرب اسماعیلی یعنی عارف تامر و مصطفی غالب با تلاشهای بسیار، عقاید اسماعیلیه را شرح کردند و توضیح دادند و تا حدودی از پیچیدگی آنها کاستند.

هر چند این دو نویسنده نیز اختلافاتی در برداشتهای خود دارند.

اصطلاحات و مراتب امامت نزد اسماعیلیه

امامت در نزد آنان درجات، اقسام و انواع مختلفی دارد. ما در اینجا برخی اصطلاحات مربوط به امامت را در اسماعیلیه یاد آور می شویم:

- امام مقیم

- امام اساس

- امام متمّ

- امام مستقر

- امام مستودع

- امام مستور

گاهی هم دو درجۀ دیگر یعنی «امام قائم بالقوه» و «امام قائم بالفعل» را برآن می افزایند عارف تامر می نویسد: این درجات، مدتهای طولانی نزد محققان ناشناخته بوده است. اینک ما به شرح آنها می پردازیم:

امام مقیم

او کسی است که رسول ناطق دورۀ بعد را تعیین می کند و عهده دار تربیت و تعلیم و حفاظت و یاری او تا رسیدن به مقام ناطقیت است. مرتبۀ چنین شخصی