فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: زیدیه و اسماعیلیه و دیگر فرق - جلد 7 و 8 صفحه 364

بزرگان اندیشۀ اسماعیلی 2

محمد بن احمد نسفی (= 000-331 ه)

وی داعی بزرگ خراسان و ترکستان بود و توانست، شمار بسیاری از مردم آن سامان را به آیین اسماعیلی در آورد. وی مطالعات ژرفی در فلسفۀ مذهب اسماعیلی داشت. مهمترین تألیفات او عبارتند از:

1. کتاب «المحصول»، در 400 صفحه دربارۀ فلسفۀ اسماعیلی.

2. «کون العالم».

3. «الدعوه الناجیه».

4. «اصول الشرع»، دربارۀ فقه اسماعیلی و فلسفۀ ماورالطبیعی.

وی به سال 331 درگذشت.(1)

عارف تامر می نویسد: نخستین کتاب جدلی که راههای تازه ای را برای اسماعیلیان گشود، کتاب «المحصول» است: این کتاب در آغاز قرن چهارم، بسیار رایج بود. نویسندۀ آن محمد بن احمد نسفی، داعی معروف اهل سوریه است، که توانست، اسماعیلیه را مذهب رسمی دولت سامانیان در آذربایجان سازد؛ وی در