فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: زیدیه و اسماعیلیه و دیگر فرق - جلد 7 و 8 صفحه 368

بزرگان اندیشۀ اسماعیلی 4

ابو حنیفه نعمان (... - 363)

قاضی القضاه نعمان بن محمد بن منصور بن احمد تمیمی، برخی گفته اند که در سال 259 به دنیا آمده و برخی دیگر او را از موالید دو سال آخر قرن سوم دانسته اند.

وی در آغاز کار خود با بنیانگذار دولت فاطمی، عبیداللّه مهدی تماس گرفت و با او همراه شد و بعد از وفات مهدی، قائم بامراللّه او را به قضاوت طرابلس غرب گماشت، در زمان منصور، قاضی منصوریه بود و قضاوت همۀ مناطق افریقیه (تونس) زیر نظر او بود، تا زمان معزّلدین اللّه، که او را به خود نزدیک کرد او نیز کتاب «المجالس و المسامرات» را برای وی نگاشت. هنگامی که معز به مصر آمده نعمان نیز با او و قاضی عسکر او بود و سپس قاضی القضات مصر شد.(1)

معز بسیار به وی اعتماد داشت و او را مشاور قضایی خود ساخت، همچنین وی را قانونگذار فاطمیان می دانند و او هیچ کاری را بدون مشورت معز انجام نمی داد. کتاب «دعائم الاسلام» که برخی آن را در حقیقت تألیف خود «معز» می دانند، تا پایان روزگار وی، کتاب قانون رسمی بود، این مطلب از نامۀ معزّ به