فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی: زیدیه و اسماعیلیه و دیگر فرق - جلد 7 و 8 صفحه 389

مبلغان آنها داندان و حمدان و عبادان و آل مهرویه هستند.

2 - قرامطۀ بحرین یا عرب خلیج فارس که مهمترین مبلغان آنها آل جنابی هستند.

3 - قرامطۀ قطیف و جنوب بصره که مهمترین مبلغان آنها ابوحاتم بورانی و ابوالفوارس هستند که فرد اخیر گفت وگوی مشهوری با خلیفه معتضد دارد.

انشعاب در قرامطه

پس از مرگ ابوطاهر سلیمان بن حسن جنابی، رهبر قرامطۀ بحرین، فرزندانش بر سر جانشینی او به کشمکش پرداختند و به دو گروه تقسیم شدند.

1 - گروه عمده ای با حضور بیشتر فرزندان وی و برادرش احمد، و بزرگان این طایفه که با عبیدیان (اسماعیلیان مغرب) متحد و فرمانبردار آنان بودند، خود را «عقدانیه» یعنی پیروان عقیده نامیدند.

2 - گروه دیگری به رهبری سعید فرزند دیگر ابو طاهر، حاضر به پیروی از عبیدیان نشدند و گاهی به سمت عباسیان و گاهی به سوی عبیدیان متمایل می شدند و سرانجام، درگیر جنگهای خونینی با عبیدیان شدند که نابودی آنها را شتاب داد.

پایان کار قرامطه

قرامطه به جنگ با عقاید اصیل مسلمانان برخاستند، تا جایی که حتی عبیدیان نیز آنها را محکوم کردند، آنان حتی به مصر که تحت فرمانروایی عبیدیان (فاطمیان) هم مذهب آنان بود، حمله کردند. و عبیدیان به فرمانده نظامی