کلام و عقائد 2 : نبوت و امامت صفحه 123

ما هیچ دلیلی در دست نداریم که آیۀ تطهیر، همراه آیات مربوط به همسران پیامبر نازل شده است، بلکه از روایات به خوبی استفاده می شود که این قسمت جداگانه نازل شده، اما هنگام جمع آوری قرآن در عصر پیامبر یا بعد از آن در کنار این آیات قرار داده شده است.

پاسخ سومی که می توان داد این است که قرآن می خواهد به همسران پیامبر (صلی الله علیه وآله) بگوید که شما در میان خانواده ای قرار دارید که گروهی از آنان معصوم اند و کسی که در زیر سایۀ درخت عصمت و در کانون معصومان قرار گرفته، سزاوار است که بیش از دیگران مراقب خود باشد و فراموش نکند که انتساب او به خانواده ای که پنج معصوم پاک در آن است، مسئولیت های سنگینی برای او ایجاد می کند و خدا و خلق خدا انتظارات فراوانی از او دارند.(1)

تفسیر دوم: منظور از اهل بیت، تمام مردان و زنان خاندان پیامبر است.

بعضی دیگر از اهل سنت به دلیل آن که در آیۀ تطهیر، ضمیر جمع مذکر آمده است و این با همسران پیامبر تطبیق نمی کند، گفته اند که منظور از اهل بیت، همسران او و مردان خاندان او، به ویژه خود پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) است که خصوصاً به جهت وجود وی در میان همسرانش، لحن آیه از خطاب مونث به مذکر تغییر یافته است.

اما این نظر نیز با همان روایاتی از اهل سنت که به هر حال همسران پیامبر را از شمول آیه خارج می داند و آن را منحصر به امامان شیعه و حضرت زهرا (علیهم السلام) می کند، منافات دارد.

تفسیر سوم: منظور از اهل بیت (در زمان پیامبر)، حضرت علی و فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) هستند.

اشاره

تفسیر دیگر برای مصادیق اهل بیت در آیه تطهیر، دیدگاه شیعه است. از نظر مکتب تشیع، در زمان نزول آیه، مصادیق آن حضرات علی و فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) هستند و بعد از آنان نیز شامل امامان بعد می شود؛ زیرا اولاً این عقیده با آیات دیگری که حتی از نظر منابع و دانشمندان اهل سنت هم، در علم و عصمت و سایر فضایل آنان نازل شده است، کاملاً هماهنگ است. ثانیاً تصریح روایات پیامبر (صلی الله علیه وآله) معرفی مصادیق اهل بیت در این آیه و موارد دیگر و هماهنگی این تصریحات با سایر روایات و نیز با آیات مربوط به فضایل آن ها، جای هیچ تردیدی در صحت تفسیر سوم باقی نمی گذارد، در حالی که دو تفسیر گذشته، هم با آیات و هم با روایات شیعه و اهل سنت منافات دارد. حال به ذکر نمونه هایی از روایات پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) در معرفی اهل بیت می پردازیم.