- نبوت 1
- نبوت عامّه 1
- مقدمه 1
- هدف از آفرینش انسان 2
- اهداف خاص بعثت انبیا در قرآن 5
- 1. تعلیم دانش 5
- اشاره 5
- چکیده 7
- اشاره 9
- مروری بر مباحث پیشین 10
- 3. رفع اختلاف 10
- نکتۀ اول 11
- دو نکته 11
- نکتۀ دوم 12
- 4. عمل به رضای الهی 15
- اشاره 15
- 1. خارج کردن انسان ها از تاریکی ها و هدایت آن ها به سوی نور 16
- اهداف کلی بعثت انبیا در قرآن 16
- اشاره 16
- چکیده 17
- 2. اتمام حجت بر انسان ها 17
- اشاره 19
- دو نظریۀ کلی دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 20
- رابطۀ دین و دنیا 20
- اشاره 20
- مروری بر مباحث پیشین 20
- الف) انکار رابطۀ دین و دنیا 20
- 1. توجه به هدف آفرینش انسان 21
- نظریۀ صحیح دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 21
- اشاره 21
- الف) دلایل ضرورت دخالت دین در امور دنیایی 21
- ب) پذیرش رابطۀ دین و دنیا 21
- اشاره 21
- 3. رفع اختلاف 22
- 2. عمل به رضای الهی 22
- ب) دلیل وقوع دخالت دین در امور دنیایی 23
- دین و حکومت 24
- نحوۀ دخالت دین در امور دنیایی 25
- جمع بندی و نتیجه گیری 26
- تعالیم پراکنده یا طرح و برنامۀ کامل و منسجم؟ 26
- چکیده 27
- اشاره 29
- مروری بر مباحث پیشین 30
- راه های شناختن پیامبر راستین 30
- معجزه و ویژگی های آن 31
- منکران اعمال خارق العاده 32
- تفاوت معجزات پیامبران با اعمال خارق العادۀ دیگران 35
- چگونگی دلالت معجزه بر نبوت پیامبران 36
- فاعل حقیقی معجزه 36
- پاسخ 38
- چکیده 41
- اشاره 43
- دیدگاه اجمالی فرقه های اسلامی دربارۀ عصمت پیامبران 44
- معنای لغوی عصمت 44
- معنای اصطلاحی عصمت 44
- مروری بر مباحث پیشین 44
- اقسام و مراحل عصمت 45
- اشاره 46
- اشاره 46
- 4. ضرورت عصمت در قول و فعل شخصی 46
- 3. ضرورت عصمت در اعتقادات 46
- 1 و 2. ضرورت عصمت در دریافت و ابلاغ وحی 46
- دلیل دوم: رفع خطای مردم 47
- دلیل اول: جلب اعتماد مردم 47
- اشاره 47
- دلایل عقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 47
- دلیل سوم: رفع اختلاف مردم و اتمام حجت بر آنان 48
- دلیل چهارم: رفع بلاتکلیفی مردم 48
- اهمیت و جایگاه عصمت قول و فعل شخصی پیامبر 50
- دلایل نقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 53
- اشاره 53
- دلیل اول: دستور به اطاعت بی قید و شرط از پیامبر 53
- دلیل دوم: مصونیت مُخلَصان از اغوای شیطان 54
- دلیل سوم: هدایت یافتگی پیامبران 54
- دلیل چهارم: مقام امامتِ بعضی پیامبران 55
- چکیده 56
- دلیل پنجم: مصونیت پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله) از هرگونه لغزش 56
- اهداف درس 58
- اشاره 58
- نظریات مربوط به منشأ عصمت 58
- مروری بر مباحث پیشین 58
- منشأ عصمت 58
- منشأ عصمت در ابلاغ وحی 59
- منشأ عصمت در دریافت وحی 59
- منشأ عصمت در اعتقادات پیامبران 60
- اشاره 60
- منشأ عصمت در قول و فعل شخصی 60
- ج) منشأ دوگانه (لطف الهی و اختیار پیامبر) برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- ب) منشأ اختیاری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- الف) منشأ جبری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- نقش خداوند در عصمت 62
- اشاره 62
- 1. تأیید و کمک به وسیلۀ ملائکه و به ویژه روح القدس 62
- 2. یاری و لطف الهی در خودداری انبیا از لغزش ها 64
- 3. اعطای شرح صدر و خُلق خوش به پیامبران 65
- 4. خلقت پاک 66
- چکیده 66
- اشاره 68
- سؤال اول و پاسخ آن 69
- مروری بر مباحث پیشین 69
- پاسخ به دو سؤال مهم 69
- شواهد روایی 70
- 1. تأیید مؤمنان به وسیلۀ روحی خاص و روح القدس 71
- سؤال دوم و پاسخ آن 71
- اشاره 71
- 2. اعطای بینش و معرفت خاص به مؤمنان 72
- ترک اولای پیامبران 74
- معنای دقیق عصمت، مصونیت از گناه و خطاهای مطلق 75
- مقام چهارده معصوم (علیهم السلام) 76
- اشاره 78
- مروری بر مباحث پیشین 79
- نبوّت خاصه 79
- اعجاز قرآن 80
- اشاره 81
- اعجاز قرآن از نظر سبک ادبی 81
- عجز از مقابله به مثل با قرآن 82
- اعجاز قرآن از نظر اخبارهای غیبی 83
- اشاره 83
- کافر مردن ابو لهب و همسرش 84
- پیروزی سپاه روم بر ایران 84
- کافر مردن ولید بن مغیره 84
- مصونیت قرآن از تحریف 86
- پیروزی مسلمانان در جنگ بدر 86
- بازگشت پیامبر به مکه 87
- عجز بشر از مقابله به مثل با قرآن 88
- ورود به مسجد الحرام و فتح مکه 88
- چکیده 89
- اشاره 90
- مروری بر مباحث پیشین 91
- اعجاز قرآن از نظر علوم طبیعی 91
- مقدمه 91
- نمونه هایی از اعجاز علمی قرآن 92
- اشاره 92
- حرکت زمین 92
- نیروی جاذبه 94
- حرکات طولی و دورانی خورشید 94
- زوجیت در گیاهان و سایر موجودات 95
- نقش کوه ها در زمین 96
- اشاره 98
- معجزات دیگر پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) 98
- معراج 99
- اِخبار از غیب 100
- شکافتن ماه (شق القمر) 101
- چکیده 102
- اشاره 104
- مروری بر مباحث پیشین 105
- امامت عامه 105
- ضرورت بحث از امامت 105
- اشاره 105
- حدیث «افتراق الاُمه» 106
- ضرورت پی جویی از فرقۀ ناجیه 106
- دلیل عقلی 107
- ضرورت امامت 107
- کلیات 107
- ضرورت وجود امامان معصوم بعد از پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 107
- اشاره 108
- اشکالات مخالفان امامت 108
- اشاره 109
- پاسخ 109
- اشکال اول: قرآن برای هدایت کافی است. 109
- اشکال دوم: «قرآن و سنّت» برای هدایت کافی است. 110
- اشکال سوم: «قرآن و سنّت و صحابه» برای هدایت کافی است. 112
- نتیجه گیری 113
- اشکال چهارم: قرآن، سنّت، سیرۀ صحابه و علمای دینی برای هدایت کافی است. 113
- چکیده 113
- اشاره 116
- مقدمه 117
- امامت در قرآن 117
- مروری بر مباحث پیشین 117
- دیدگاه قرآن دربارۀ مقام امامت 118
- 1. علم کامل عالمان الهی به قرآن 119
- اوصاف امامان در قرآن 119
- اشاره 120
- 2. آیۀ تطهیر و عصمت اهل بیت 120
- منظور از اهل بیت در این آیه چه کسانی هستند؟ 121
- تفسیر اول: اهل بیت، همان همسران پیامبرند. 121
- تفسیر سوم: منظور از اهل بیت (در زمان پیامبر)، حضرت علی و فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) هستند. 123
- تفسیر دوم: منظور از اهل بیت، تمام مردان و زنان خاندان پیامبر است. 123
- 3. آیۀ مباهله و افضلیت اهل بیت 126
- چکیده 128
- اشاره 130
- مروری بر مباحث پیشین 131
- دلالت آیه 131
- عصمت اولی الأمر 131
- اشاره 131
- 4. آیۀ اولی الأمر، عصمت و علم آنان 131
- مصادیق اولی الأمر 133
- اشاره 136
- شأن نزول آیه 136
- دلالت آیه 137
- پاسخ به یک اشکال: نیامدن نام ائمۀ دوازده گانه در قرآن 138
- چکیده 141
- اشاره 143
- مقدمه 144
- مروری بر مباحث پیشین 144
- اهمیت تعیین جانشین برای پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 144
- امامت در احادیث پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 146
- حدیث یوم الإنذار (یوم الدار) 147
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث منزلت 149
- اشاره 149
- حدیث غدیر 151
- اشاره 151
- دلالت حدیث غدیر 152
- صدور حدیث غدیر 152
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث غدیر 153
- چکیده 157
- اشاره 160
- حدیث ثقلین 161
- متن و سند حدیث ثقلین 161
- مروری بر مباحث پیشین 161
- مصادیق اهل بیت در حدیث ثقلین 163
- صدور و سند حدیث سفینه 167
- دلالت حدیث سفینه 167
- اشاره 169
- نتیجۀ اول: معرفی فرقۀ ناجیه 169
- اشاره 172
- داخل بودن حتمی اهل بیت در فرقۀ ناجیه 172
- نتیجۀ دوم: مشخص شدن منشأ پیدایش شیعه 173
- چکیده 174
- اشاره 176
- مهدویت 177
- امامت خاصه 177
- تولد و غیبت صغرای حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 177
- مروری بر مباحث پیشین 177
- 1. مجازات مردم و نیز حفظ جان حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 178
- اشاره 178
- فلسفۀ کلی غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 178
- 3. امتحان الهی و تمییز مؤمنان خالص و واقعی 179
- 2. نومید شدن مردم از حکومت های بشری و کسب آمادگی و لیاقت برای درک حضور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 179
- فلسفۀ و ویژگی های غیبت صغری 180
- ارتباط با حضرت از طریق نایبان خاص در غیبت صغری 180
- اشاره 180
- ویژگی های غیبت کبری و تفاوت آن با غیبت صغری 181
- معنای غیبت و ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 181
- ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 182
- اهداف ظهور و ویژگی های حکومت جهانی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 184
- اشاره 195
- مروری بر مباحث پیشین 196
- منجی موعود از دیدگاه ادیان 196
- اشاره 201
- دیدگاه های مشترک شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 201
- مهدی موعود از دیدگاه اهل سنت 201
- دیدگاه های اختلافی شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 203
- اشاره 205
- 1. ملحدان و منکران خدا 205
- 2. خداپرستان 205
- 4. اهل سنت و وهابیان 206
- 3. یهودیان و مسیحیان 206
- ولایت تکوینی ائمه (علیهم السلام) 208
- اشاره 208
- 1. وساطت در فیض 209
- 3. امکان ارتباط روحی و معنوی مردم با امام معصوم 212
- 5. امکان مشاهده و ارتباط حضوری و مستقیم با امام در زمان غیبت 213
- 4. مشمول دعای امام شدن 213
- چکیده 216
- معرفی چند نرم افزار و سایت اینترنتی در موضوع مهدویت 218
- معرفی منابعی در موضوع امامت برپایه منابع اهل سنت 219
- نرم افزارها و سایت های اینترنتی 220
- نکاتی دربارۀ منابعی که در این مجموعه دروس از آن ها استفاده شده است 221
- ضمیمه 222
اهداف درس
آشنایی با مباحث مهم مهدویت شامل:
تولد و غیبت صغرای حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه)؛
فلسفۀ کلی غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه)؛
فلسفه و ویژگی های غیبت صغری؛
ویژگی های غیبت کبری و تفاوت آن با غیبت صغری؛
معنای غیبت و ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه)؛
مخفی بودن زمان ظهور؛
حتمی نبودن زمان ظهور (بدائی بودن زمان ظهور)
نقش مردم در ظهور و زمان آن؛
اهداف ظهور و ویژگی های حکومت جهانی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه).
مروری بر مباحث پیشین
در چند جلسۀ پیش به ذکر و توضیح دلایل امامت پرداختیم و با دلایل عقلی، ضرورت وجود امامان عالم و معصوم را بعد از پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) ثابت کردیم و با دلایل نقلی قرآنی و حدیثی، مصادیق و فضایل و کمالات آنان و به ویژه دو صفت مهم علم و عصمت الهی را در آنان شناختیم و اثبات کردیم. حال در این جلسه به مبحث مهدویت، که از مباحث امامت عامه است، می پردازیم.
امامت خاصه
همانند مباحث نبوت، مباحث امامت هم به دو بخش عامه و خاصه تقسیم می شود. آنچه تاکنون در موضوع امامت گفته شده است، به مباحث عمومی امامت مربوط است و همۀ امامان را در بر می گیرد، مانند دلایل عقلی و نقلی وجود امام، عصمت امام، علم امام و....
در این جلسه به مبحث امامت خاصه می پردازیم و از آن جا که در حال حاضر، حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) امام زندۀ همۀ شیعیان است و نقش و وظیفۀ خاصی بر عهدۀ وی است که در میان تمام پیامبران و امامان پیشین بی سابقه و منحصر به فرد است و تنها به او اختصاص دارد، یعنی تشکیل حکومت عدل مطلق جهانی و نیز تصورات نادرستی دربارۀ مهدویت وجود دارد، از این رو بحث امامت خاصه در این درس به مهدویت اختصاص یافته است.
مهدویت
تولد و غیبت صغرای حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه)
حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) در نیمۀ شعبان سال 255 هجری در سامرا دیده به جهان گشود. از آن جا که پیامبر اکرم و تمام امامان، فرزند امام حسن عسکری (علیه السلام) را همان مهدی موعودی معرفی کرده بودند که ریشۀ ظلم و ظالم را از روی صفحۀ زمین برمی کند و عدالت کامل و مطلق را جایگزین