کلام و عقائد 2 : نبوت و امامت صفحه 178

آن می کند، حکومت فاسد و ظالم وقت، از مدت ها پیش مراقب بود که به محض تولد فرزندی از امام عسکری او را به قتل برساند تا مبادا همان فرزندی باشد که حکومت ظالمانۀ آنان را نابود می سازد. از این رو تولد حضرت مهدی کاملاً مخفیانه و حتی به اعجاز الهی بدون علائم ظاهری بارداری در مادر بزرگوار وی، صورت گرفت و به طور علنی و عمومی اعلام نشد تا جان حضرتش، که خاتم امامان بود و بعد از او امام جدیدی نمی آمد، از توطئۀ نابکاران مصون و محفوظ بماند. اما برای آن که حجت بر شیعیان تمام شود و آنان با یقین به وجود امام، دلگرم و به وعدۀ الهی و اخبار معصومان گذشته مطمئن و امیدوار باشند، امام حسن عسکری (علیه السلام) تولد حضرت را به شیعیان خاص و مورد اعتماد خبر داد و گاه نیز وی را به آن ها نشان می داد.

با شهادت امام عسکری در سال 260 هجری، حضرت مهدی در پنج سالگی به امامت رسید(1) و از همان زمان دوران غیبت صغری آغاز شد.

فلسفۀ کلی غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه)

اشاره

در نظام زندگی انسان و حیات دینی او، اصل بر حضور معصوم است نه غیبت او، زیرا با حضور معصوم است که، به شرط نبودن موانع، هدف آفرینش و دین به طور کامل تحقق می یابد و غیبت وی در حقیقت نوعی خروج از اصل و طفره در سیر طبیعی نظام جهان و هدایت مردم است. اما گاه به علل و حکمت های خاصی خداوند، اجازۀ حضور علنی به معصوم نمی دهد و برای مدتی (کوتاه یا طولانی) او را در غیبت قرار می دهد.

از مجموع روایات اسلامی فهمیده می شود که غیبت حضرت مهدی یک فلسفۀ اصلی دارد و چند فلسفۀ فرعی.

بنابر احادیث معصومان، حکمت اصلی غیبت حضرت، سرّی از اسرار الهی است که فقط پس از پایان یافتن دوران غیبت و بعد از ظهور آشکار خواهد شد و این حکمت به حکمت اعمال حضرت خضر (علیه السلام) تشبیه شده است که تنها در پایان مصاحبت وی با حضرت موسی (علیه السلام) برملا شد.(2)

اما جدا از این حکمت اصلی، حکمت های دیگری هم که در درجۀ بعد قرار دارند، در احادیث اسلامی ذکر شده است که به برخی آن ها اشاره می کنیم:

1. مجازات مردم و نیز حفظ جان حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه)

تاریخ زندگی امامان شیعه نشان می دهد که همۀ آنان به دست حاکمان جامعۀ اسلامی و خود مسلمانان و گاه حتی به دست نزدیک ترین افراد خود، مانند همسر، به شهادت رسیده اند. هیچ یک از ائمه را مشرکان، کافران و ملحدان غیر مسلمان به قتل نرسانده اند. این واقعیت تلخ تاریخی به روشنی گویای این حقیقت است