- نبوت 1
- نبوت عامّه 1
- مقدمه 1
- هدف از آفرینش انسان 2
- اهداف خاص بعثت انبیا در قرآن 5
- اشاره 5
- 1. تعلیم دانش 5
- چکیده 7
- اشاره 9
- مروری بر مباحث پیشین 10
- 3. رفع اختلاف 10
- دو نکته 11
- نکتۀ اول 11
- نکتۀ دوم 12
- 4. عمل به رضای الهی 15
- اشاره 15
- اهداف کلی بعثت انبیا در قرآن 16
- اشاره 16
- 1. خارج کردن انسان ها از تاریکی ها و هدایت آن ها به سوی نور 16
- چکیده 17
- 2. اتمام حجت بر انسان ها 17
- اشاره 19
- اشاره 20
- دو نظریۀ کلی دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 20
- رابطۀ دین و دنیا 20
- الف) انکار رابطۀ دین و دنیا 20
- مروری بر مباحث پیشین 20
- اشاره 21
- نظریۀ صحیح دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 21
- 1. توجه به هدف آفرینش انسان 21
- الف) دلایل ضرورت دخالت دین در امور دنیایی 21
- ب) پذیرش رابطۀ دین و دنیا 21
- اشاره 21
- 3. رفع اختلاف 22
- 2. عمل به رضای الهی 22
- ب) دلیل وقوع دخالت دین در امور دنیایی 23
- دین و حکومت 24
- نحوۀ دخالت دین در امور دنیایی 25
- جمع بندی و نتیجه گیری 26
- تعالیم پراکنده یا طرح و برنامۀ کامل و منسجم؟ 26
- چکیده 27
- اشاره 29
- راه های شناختن پیامبر راستین 30
- مروری بر مباحث پیشین 30
- معجزه و ویژگی های آن 31
- منکران اعمال خارق العاده 32
- تفاوت معجزات پیامبران با اعمال خارق العادۀ دیگران 35
- چگونگی دلالت معجزه بر نبوت پیامبران 36
- فاعل حقیقی معجزه 36
- پاسخ 38
- چکیده 41
- اشاره 43
- دیدگاه اجمالی فرقه های اسلامی دربارۀ عصمت پیامبران 44
- معنای اصطلاحی عصمت 44
- معنای لغوی عصمت 44
- مروری بر مباحث پیشین 44
- اقسام و مراحل عصمت 45
- اشاره 46
- 3. ضرورت عصمت در اعتقادات 46
- 1 و 2. ضرورت عصمت در دریافت و ابلاغ وحی 46
- 4. ضرورت عصمت در قول و فعل شخصی 46
- اشاره 46
- اشاره 47
- دلایل عقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 47
- دلیل دوم: رفع خطای مردم 47
- دلیل اول: جلب اعتماد مردم 47
- دلیل چهارم: رفع بلاتکلیفی مردم 48
- دلیل سوم: رفع اختلاف مردم و اتمام حجت بر آنان 48
- اهمیت و جایگاه عصمت قول و فعل شخصی پیامبر 50
- اشاره 53
- دلایل نقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 53
- دلیل اول: دستور به اطاعت بی قید و شرط از پیامبر 53
- دلیل دوم: مصونیت مُخلَصان از اغوای شیطان 54
- دلیل سوم: هدایت یافتگی پیامبران 54
- دلیل چهارم: مقام امامتِ بعضی پیامبران 55
- دلیل پنجم: مصونیت پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله) از هرگونه لغزش 56
- چکیده 56
- منشأ عصمت 58
- مروری بر مباحث پیشین 58
- اشاره 58
- نظریات مربوط به منشأ عصمت 58
- اهداف درس 58
- منشأ عصمت در ابلاغ وحی 59
- منشأ عصمت در دریافت وحی 59
- منشأ عصمت در قول و فعل شخصی 60
- اشاره 60
- منشأ عصمت در اعتقادات پیامبران 60
- الف) منشأ جبری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- ب) منشأ اختیاری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- ج) منشأ دوگانه (لطف الهی و اختیار پیامبر) برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- 1. تأیید و کمک به وسیلۀ ملائکه و به ویژه روح القدس 62
- اشاره 62
- نقش خداوند در عصمت 62
- 2. یاری و لطف الهی در خودداری انبیا از لغزش ها 64
- 3. اعطای شرح صدر و خُلق خوش به پیامبران 65
- چکیده 66
- 4. خلقت پاک 66
- اشاره 68
- پاسخ به دو سؤال مهم 69
- سؤال اول و پاسخ آن 69
- مروری بر مباحث پیشین 69
- شواهد روایی 70
- 1. تأیید مؤمنان به وسیلۀ روحی خاص و روح القدس 71
- سؤال دوم و پاسخ آن 71
- اشاره 71
- 2. اعطای بینش و معرفت خاص به مؤمنان 72
- ترک اولای پیامبران 74
- معنای دقیق عصمت، مصونیت از گناه و خطاهای مطلق 75
- مقام چهارده معصوم (علیهم السلام) 76
- اشاره 78
- مروری بر مباحث پیشین 79
- نبوّت خاصه 79
- اعجاز قرآن 80
- اشاره 81
- اعجاز قرآن از نظر سبک ادبی 81
- عجز از مقابله به مثل با قرآن 82
- اعجاز قرآن از نظر اخبارهای غیبی 83
- اشاره 83
- پیروزی سپاه روم بر ایران 84
- کافر مردن ابو لهب و همسرش 84
- کافر مردن ولید بن مغیره 84
- پیروزی مسلمانان در جنگ بدر 86
- مصونیت قرآن از تحریف 86
- بازگشت پیامبر به مکه 87
- ورود به مسجد الحرام و فتح مکه 88
- عجز بشر از مقابله به مثل با قرآن 88
- چکیده 89
- اشاره 90
- مروری بر مباحث پیشین 91
- اعجاز قرآن از نظر علوم طبیعی 91
- مقدمه 91
- اشاره 92
- نمونه هایی از اعجاز علمی قرآن 92
- حرکت زمین 92
- نیروی جاذبه 94
- حرکات طولی و دورانی خورشید 94
- زوجیت در گیاهان و سایر موجودات 95
- نقش کوه ها در زمین 96
- اشاره 98
- معجزات دیگر پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) 98
- معراج 99
- اِخبار از غیب 100
- شکافتن ماه (شق القمر) 101
- چکیده 102
- اشاره 104
- مروری بر مباحث پیشین 105
- امامت عامه 105
- ضرورت بحث از امامت 105
- اشاره 105
- حدیث «افتراق الاُمه» 106
- ضرورت پی جویی از فرقۀ ناجیه 106
- ضرورت امامت 107
- کلیات 107
- دلیل عقلی 107
- ضرورت وجود امامان معصوم بعد از پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 107
- اشکالات مخالفان امامت 108
- اشاره 108
- اشاره 109
- پاسخ 109
- اشکال اول: قرآن برای هدایت کافی است. 109
- اشکال دوم: «قرآن و سنّت» برای هدایت کافی است. 110
- اشکال سوم: «قرآن و سنّت و صحابه» برای هدایت کافی است. 112
- نتیجه گیری 113
- چکیده 113
- اشکال چهارم: قرآن، سنّت، سیرۀ صحابه و علمای دینی برای هدایت کافی است. 113
- اشاره 116
- مروری بر مباحث پیشین 117
- مقدمه 117
- امامت در قرآن 117
- دیدگاه قرآن دربارۀ مقام امامت 118
- 1. علم کامل عالمان الهی به قرآن 119
- اوصاف امامان در قرآن 119
- اشاره 120
- 2. آیۀ تطهیر و عصمت اهل بیت 120
- منظور از اهل بیت در این آیه چه کسانی هستند؟ 121
- تفسیر اول: اهل بیت، همان همسران پیامبرند. 121
- تفسیر دوم: منظور از اهل بیت، تمام مردان و زنان خاندان پیامبر است. 123
- تفسیر سوم: منظور از اهل بیت (در زمان پیامبر)، حضرت علی و فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) هستند. 123
- 3. آیۀ مباهله و افضلیت اهل بیت 126
- چکیده 128
- اشاره 130
- مروری بر مباحث پیشین 131
- دلالت آیه 131
- عصمت اولی الأمر 131
- 4. آیۀ اولی الأمر، عصمت و علم آنان 131
- اشاره 131
- مصادیق اولی الأمر 133
- شأن نزول آیه 136
- اشاره 136
- دلالت آیه 137
- پاسخ به یک اشکال: نیامدن نام ائمۀ دوازده گانه در قرآن 138
- چکیده 141
- اشاره 143
- مقدمه 144
- اهمیت تعیین جانشین برای پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 144
- مروری بر مباحث پیشین 144
- امامت در احادیث پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 146
- حدیث یوم الإنذار (یوم الدار) 147
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث منزلت 149
- اشاره 149
- اشاره 151
- حدیث غدیر 151
- دلالت حدیث غدیر 152
- صدور حدیث غدیر 152
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث غدیر 153
- چکیده 157
- اشاره 160
- مروری بر مباحث پیشین 161
- متن و سند حدیث ثقلین 161
- حدیث ثقلین 161
- مصادیق اهل بیت در حدیث ثقلین 163
- دلالت حدیث سفینه 167
- صدور و سند حدیث سفینه 167
- نتیجۀ اول: معرفی فرقۀ ناجیه 169
- اشاره 169
- داخل بودن حتمی اهل بیت در فرقۀ ناجیه 172
- اشاره 172
- نتیجۀ دوم: مشخص شدن منشأ پیدایش شیعه 173
- چکیده 174
- اشاره 176
- تولد و غیبت صغرای حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 177
- امامت خاصه 177
- مهدویت 177
- مروری بر مباحث پیشین 177
- 1. مجازات مردم و نیز حفظ جان حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 178
- اشاره 178
- فلسفۀ کلی غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 178
- 3. امتحان الهی و تمییز مؤمنان خالص و واقعی 179
- 2. نومید شدن مردم از حکومت های بشری و کسب آمادگی و لیاقت برای درک حضور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 179
- فلسفۀ و ویژگی های غیبت صغری 180
- اشاره 180
- ارتباط با حضرت از طریق نایبان خاص در غیبت صغری 180
- معنای غیبت و ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 181
- ویژگی های غیبت کبری و تفاوت آن با غیبت صغری 181
- ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 182
- اهداف ظهور و ویژگی های حکومت جهانی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 184
- اشاره 195
- مروری بر مباحث پیشین 196
- منجی موعود از دیدگاه ادیان 196
- اشاره 201
- دیدگاه های مشترک شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 201
- مهدی موعود از دیدگاه اهل سنت 201
- دیدگاه های اختلافی شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 203
- اشاره 205
- 1. ملحدان و منکران خدا 205
- 2. خداپرستان 205
- 4. اهل سنت و وهابیان 206
- 3. یهودیان و مسیحیان 206
- ولایت تکوینی ائمه (علیهم السلام) 208
- اشاره 208
- 1. وساطت در فیض 209
- 3. امکان ارتباط روحی و معنوی مردم با امام معصوم 212
- 5. امکان مشاهده و ارتباط حضوری و مستقیم با امام در زمان غیبت 213
- 4. مشمول دعای امام شدن 213
- چکیده 216
- معرفی چند نرم افزار و سایت اینترنتی در موضوع مهدویت 218
- معرفی منابعی در موضوع امامت برپایه منابع اهل سنت 219
- نرم افزارها و سایت های اینترنتی 220
- نکاتی دربارۀ منابعی که در این مجموعه دروس از آن ها استفاده شده است 221
- ضمیمه 222
نمونه های این امرند. برای این گونه افراد حضور و غیبت معصوم، تفاوت چندانی ندارد، زیرا این غیبت موجب بی ایمانی یا کم ایمانی آن ها نمی شود. امام سجاد (علیه السلام) در توصیف و قدر و منزلت این گروه از مؤمنان می فرماید:
مسّلماً اهل زمان غیبت او (حضرت مهدی) که معتقد به امامت او و منتظر ظهورش هستند، از مردم همۀ زمان ها بالاترند، زیرا خدای متعال چنان عقل و فهم و معرفتی به آن ها عطا کرده است که غیبت برایشان، به منزلۀ مشاهده (مستقیم و حضوری) شده است.(1)
بدیهی است که چنین افرادی از ارتباط روحی و قلبی با امام غایبشان بسیار بیش از افراد کم ایمان تر بهره می برند و حدیث زیر از رسول اکرم (صلی الله علیه وآله)، ناظر به همین کسانی است که در زمان غیبت حضرتش از نور ولایت او فیض می برند:
قسم به خدایی که مرا به پیامبری مبعوث کرد، مردم در زمان غیبتش از او بهره مند می شوند و از نور ولایتش روشنایی می گیرند.(2)
4. مشمول دعای امام شدن
یکی از عواملی که درجۀ قرب و ارزش معنوی هر انسانی را نزد خداوند و امام زمان (عج الله تعالی فرجه) مشخص می کند، همان درجۀ ارتباط خالص روحی و معنوی و قلبی او با امام زمانش به ویژه در دوران غیبت کبری است و هرکس به میزان همین درجه قرب مشمول دعای حضرتش واقع می شود. یکی از وظایف یا فضل و الطاف امام هر عصر دربارۀ امت آن است که وی برای مردم و به ویژه مؤمنان و صالحان و پیروانش دعا نماید و بخشش گناهان و برطرف شدن بلاها و مشکلات و افزایش ایمان و عمل صالح و عاقبت به خیری و مقامات علمی و عملی آنان را از درگاه ربوبی طلب نماید و واضح و مسلم است که تأثیر دعای معصوم که خدا اجابتش را تضمین کرده است با تأثیر دعای خود یا دیگران قابل مقایسه نیست. یکی از مهم ترین علل توفیقات مادی و معنوی انسان ها به ویژه در زندگی مؤمنان ناشی از همین دعاهای حضرت ولی عصر (عج الله تعالی فرجه) در حق آنان است. این نقش و فایده عظیم امام در غیبت و حضور وی تفاوتی ندارد و بی وقفه و در تمام ایام زمان غیبت و حضور تداوم دارد.
5. امکان مشاهده و ارتباط حضوری و مستقیم با امام در زمان غیبت
گفته شد که در غیبت کبری، باب نیابت خاصه بسته است، ولی این به معنای آن نیست که امکان مشاهده و ارتباط حضوری و مستقیم افراد با امام زمانشان به هیچ وجه وجود ندارد.
در زمان غیبت کبری این امکان وجود دارد که با اذن الهی و صلاحدید آن حضرت، کسانی به حضور وی شرفیاب شوند و به گونه های مختلف از محضر وی فیض بگیرند. تعداد کسانی که در دوران غیبت به شرف و
1- . بحار الانوار، ج 52، ص 122.
2- . همان، ص 93..