- نبوت 1
- نبوت عامّه 1
- مقدمه 1
- هدف از آفرینش انسان 2
- اهداف خاص بعثت انبیا در قرآن 5
- 1. تعلیم دانش 5
- اشاره 5
- چکیده 7
- اشاره 9
- مروری بر مباحث پیشین 10
- 3. رفع اختلاف 10
- دو نکته 11
- نکتۀ اول 11
- نکتۀ دوم 12
- 4. عمل به رضای الهی 15
- اشاره 15
- اهداف کلی بعثت انبیا در قرآن 16
- اشاره 16
- 1. خارج کردن انسان ها از تاریکی ها و هدایت آن ها به سوی نور 16
- چکیده 17
- 2. اتمام حجت بر انسان ها 17
- اشاره 19
- دو نظریۀ کلی دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 20
- رابطۀ دین و دنیا 20
- اشاره 20
- الف) انکار رابطۀ دین و دنیا 20
- مروری بر مباحث پیشین 20
- اشاره 21
- نظریۀ صحیح دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 21
- 1. توجه به هدف آفرینش انسان 21
- الف) دلایل ضرورت دخالت دین در امور دنیایی 21
- ب) پذیرش رابطۀ دین و دنیا 21
- اشاره 21
- 3. رفع اختلاف 22
- 2. عمل به رضای الهی 22
- ب) دلیل وقوع دخالت دین در امور دنیایی 23
- دین و حکومت 24
- نحوۀ دخالت دین در امور دنیایی 25
- جمع بندی و نتیجه گیری 26
- تعالیم پراکنده یا طرح و برنامۀ کامل و منسجم؟ 26
- چکیده 27
- اشاره 29
- راه های شناختن پیامبر راستین 30
- مروری بر مباحث پیشین 30
- معجزه و ویژگی های آن 31
- منکران اعمال خارق العاده 32
- تفاوت معجزات پیامبران با اعمال خارق العادۀ دیگران 35
- چگونگی دلالت معجزه بر نبوت پیامبران 36
- فاعل حقیقی معجزه 36
- پاسخ 38
- چکیده 41
- اشاره 43
- دیدگاه اجمالی فرقه های اسلامی دربارۀ عصمت پیامبران 44
- معنای اصطلاحی عصمت 44
- مروری بر مباحث پیشین 44
- معنای لغوی عصمت 44
- اقسام و مراحل عصمت 45
- اشاره 46
- اشاره 46
- 3. ضرورت عصمت در اعتقادات 46
- 4. ضرورت عصمت در قول و فعل شخصی 46
- 1 و 2. ضرورت عصمت در دریافت و ابلاغ وحی 46
- اشاره 47
- دلایل عقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 47
- دلیل دوم: رفع خطای مردم 47
- دلیل اول: جلب اعتماد مردم 47
- دلیل چهارم: رفع بلاتکلیفی مردم 48
- دلیل سوم: رفع اختلاف مردم و اتمام حجت بر آنان 48
- اهمیت و جایگاه عصمت قول و فعل شخصی پیامبر 50
- دلایل نقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 53
- اشاره 53
- دلیل اول: دستور به اطاعت بی قید و شرط از پیامبر 53
- دلیل دوم: مصونیت مُخلَصان از اغوای شیطان 54
- دلیل سوم: هدایت یافتگی پیامبران 54
- دلیل چهارم: مقام امامتِ بعضی پیامبران 55
- دلیل پنجم: مصونیت پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله) از هرگونه لغزش 56
- چکیده 56
- منشأ عصمت 58
- مروری بر مباحث پیشین 58
- اشاره 58
- نظریات مربوط به منشأ عصمت 58
- اهداف درس 58
- منشأ عصمت در ابلاغ وحی 59
- منشأ عصمت در دریافت وحی 59
- اشاره 60
- منشأ عصمت در قول و فعل شخصی 60
- منشأ عصمت در اعتقادات پیامبران 60
- ب) منشأ اختیاری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- ج) منشأ دوگانه (لطف الهی و اختیار پیامبر) برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- الف) منشأ جبری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- 1. تأیید و کمک به وسیلۀ ملائکه و به ویژه روح القدس 62
- اشاره 62
- نقش خداوند در عصمت 62
- 2. یاری و لطف الهی در خودداری انبیا از لغزش ها 64
- 3. اعطای شرح صدر و خُلق خوش به پیامبران 65
- چکیده 66
- 4. خلقت پاک 66
- اشاره 68
- پاسخ به دو سؤال مهم 69
- سؤال اول و پاسخ آن 69
- مروری بر مباحث پیشین 69
- شواهد روایی 70
- 1. تأیید مؤمنان به وسیلۀ روحی خاص و روح القدس 71
- سؤال دوم و پاسخ آن 71
- اشاره 71
- 2. اعطای بینش و معرفت خاص به مؤمنان 72
- ترک اولای پیامبران 74
- معنای دقیق عصمت، مصونیت از گناه و خطاهای مطلق 75
- مقام چهارده معصوم (علیهم السلام) 76
- اشاره 78
- مروری بر مباحث پیشین 79
- نبوّت خاصه 79
- اعجاز قرآن 80
- اشاره 81
- اعجاز قرآن از نظر سبک ادبی 81
- عجز از مقابله به مثل با قرآن 82
- اعجاز قرآن از نظر اخبارهای غیبی 83
- اشاره 83
- پیروزی سپاه روم بر ایران 84
- کافر مردن ابو لهب و همسرش 84
- کافر مردن ولید بن مغیره 84
- پیروزی مسلمانان در جنگ بدر 86
- مصونیت قرآن از تحریف 86
- بازگشت پیامبر به مکه 87
- ورود به مسجد الحرام و فتح مکه 88
- عجز بشر از مقابله به مثل با قرآن 88
- چکیده 89
- اشاره 90
- اعجاز قرآن از نظر علوم طبیعی 91
- مروری بر مباحث پیشین 91
- مقدمه 91
- حرکت زمین 92
- نمونه هایی از اعجاز علمی قرآن 92
- اشاره 92
- نیروی جاذبه 94
- حرکات طولی و دورانی خورشید 94
- زوجیت در گیاهان و سایر موجودات 95
- نقش کوه ها در زمین 96
- اشاره 98
- معجزات دیگر پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) 98
- معراج 99
- اِخبار از غیب 100
- شکافتن ماه (شق القمر) 101
- چکیده 102
- اشاره 104
- مروری بر مباحث پیشین 105
- امامت عامه 105
- ضرورت بحث از امامت 105
- اشاره 105
- حدیث «افتراق الاُمه» 106
- ضرورت پی جویی از فرقۀ ناجیه 106
- دلیل عقلی 107
- ضرورت امامت 107
- کلیات 107
- ضرورت وجود امامان معصوم بعد از پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 107
- اشاره 108
- اشکالات مخالفان امامت 108
- اشاره 109
- پاسخ 109
- اشکال اول: قرآن برای هدایت کافی است. 109
- اشکال دوم: «قرآن و سنّت» برای هدایت کافی است. 110
- اشکال سوم: «قرآن و سنّت و صحابه» برای هدایت کافی است. 112
- نتیجه گیری 113
- چکیده 113
- اشکال چهارم: قرآن، سنّت، سیرۀ صحابه و علمای دینی برای هدایت کافی است. 113
- اشاره 116
- مروری بر مباحث پیشین 117
- مقدمه 117
- امامت در قرآن 117
- دیدگاه قرآن دربارۀ مقام امامت 118
- 1. علم کامل عالمان الهی به قرآن 119
- اوصاف امامان در قرآن 119
- اشاره 120
- 2. آیۀ تطهیر و عصمت اهل بیت 120
- منظور از اهل بیت در این آیه چه کسانی هستند؟ 121
- تفسیر اول: اهل بیت، همان همسران پیامبرند. 121
- تفسیر دوم: منظور از اهل بیت، تمام مردان و زنان خاندان پیامبر است. 123
- تفسیر سوم: منظور از اهل بیت (در زمان پیامبر)، حضرت علی و فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) هستند. 123
- 3. آیۀ مباهله و افضلیت اهل بیت 126
- چکیده 128
- اشاره 130
- مروری بر مباحث پیشین 131
- دلالت آیه 131
- عصمت اولی الأمر 131
- 4. آیۀ اولی الأمر، عصمت و علم آنان 131
- اشاره 131
- مصادیق اولی الأمر 133
- اشاره 136
- شأن نزول آیه 136
- دلالت آیه 137
- پاسخ به یک اشکال: نیامدن نام ائمۀ دوازده گانه در قرآن 138
- چکیده 141
- اشاره 143
- مقدمه 144
- مروری بر مباحث پیشین 144
- اهمیت تعیین جانشین برای پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 144
- امامت در احادیث پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 146
- حدیث یوم الإنذار (یوم الدار) 147
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث منزلت 149
- اشاره 149
- اشاره 151
- حدیث غدیر 151
- دلالت حدیث غدیر 152
- صدور حدیث غدیر 152
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث غدیر 153
- چکیده 157
- اشاره 160
- حدیث ثقلین 161
- متن و سند حدیث ثقلین 161
- مروری بر مباحث پیشین 161
- مصادیق اهل بیت در حدیث ثقلین 163
- دلالت حدیث سفینه 167
- صدور و سند حدیث سفینه 167
- نتیجۀ اول: معرفی فرقۀ ناجیه 169
- اشاره 169
- داخل بودن حتمی اهل بیت در فرقۀ ناجیه 172
- اشاره 172
- نتیجۀ دوم: مشخص شدن منشأ پیدایش شیعه 173
- چکیده 174
- اشاره 176
- امامت خاصه 177
- تولد و غیبت صغرای حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 177
- مهدویت 177
- مروری بر مباحث پیشین 177
- 1. مجازات مردم و نیز حفظ جان حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 178
- اشاره 178
- فلسفۀ کلی غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 178
- 3. امتحان الهی و تمییز مؤمنان خالص و واقعی 179
- 2. نومید شدن مردم از حکومت های بشری و کسب آمادگی و لیاقت برای درک حضور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 179
- فلسفۀ و ویژگی های غیبت صغری 180
- اشاره 180
- ارتباط با حضرت از طریق نایبان خاص در غیبت صغری 180
- معنای غیبت و ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 181
- ویژگی های غیبت کبری و تفاوت آن با غیبت صغری 181
- ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 182
- اهداف ظهور و ویژگی های حکومت جهانی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 184
- اشاره 195
- مروری بر مباحث پیشین 196
- منجی موعود از دیدگاه ادیان 196
- اشاره 201
- دیدگاه های مشترک شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 201
- مهدی موعود از دیدگاه اهل سنت 201
- دیدگاه های اختلافی شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 203
- اشاره 205
- 1. ملحدان و منکران خدا 205
- 2. خداپرستان 205
- 4. اهل سنت و وهابیان 206
- 3. یهودیان و مسیحیان 206
- اشاره 208
- ولایت تکوینی ائمه (علیهم السلام) 208
- 1. وساطت در فیض 209
- 3. امکان ارتباط روحی و معنوی مردم با امام معصوم 212
- 5. امکان مشاهده و ارتباط حضوری و مستقیم با امام در زمان غیبت 213
- 4. مشمول دعای امام شدن 213
- چکیده 216
- معرفی چند نرم افزار و سایت اینترنتی در موضوع مهدویت 218
- معرفی منابعی در موضوع امامت برپایه منابع اهل سنت 219
- نرم افزارها و سایت های اینترنتی 220
- نکاتی دربارۀ منابعی که در این مجموعه دروس از آن ها استفاده شده است 221
- ضمیمه 222
کارهای خویش برای مردم توضیح دهد که این وحی است یا نظر شخصی. مثلاً هنگامی که پیامبر (صلّی الله علیه وآله) دستور جنگ یا فرمان مهم دیگری می دهد، چگونه می توان فهمید که این دستور بر اساس وحی الهی است یا نظر شخصی وی؟
ثالثاً: چنین نیست که گفتار و کردار پیامبر همیشه اموری جزئی و کم اهمیت باشد. بسیاری از دستورات و تصمیم گیری های پیامبر امور بسیار مهم و سرنوشت سازی بود. از جملۀ این امور مهم می توان به جنگ های پیامبر، به ویژه جنگ های مهم و تأثیرگذاری مانند احد و بدر و دستور پیامبر به نوشتن وصیت در روزهای پایانی عمر و... اشاره کرد. در بعضی از جنگ ها تنها به بهانۀ این که توصیه های رزمی پیامبر وحی قرآنی نیست، به توصیه های جنگی ایشان عمل نشد و به همین دلیل شکست سنگینی نصیب مسلمانان شد؛ برای مثال در جنگ احد سرپیچی از دستور پیامبر زیان های بزرگ و جبران ناپذیری به وجود آورد که ذکر آن در این مقال نمی گنجد.
دلایل نقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی
اشاره
پیش از طرح دلایل نقلی باید به این نکته توجه کرد که در این بحث، آیات قرآن برای کسی حجت و قابل استناد است که پیامبر را در مرحلۀ گرفتن و ابلاغ وحی معصوم بداند و به بیان دیگر قرآن را به حقیقت کلام الهی بداند و عصمت پیامبران را تنها در گفتار و کردار ایشان انکار کند و یا در آن تردید داشته باشد. در غیر این صورت اگر مسلمانی به هر دلیلی در حقانیت و اصالت آیات قرآن تردید کند، این ادلۀ نقلی برای او معتبر نخواهد بود.
دلیل اول: دستور به اطاعت بی قید و شرط از پیامبر
آیات قرآن حاکی از این است که خداوند همواره به اطاعت بی قید و شرط از پیامبران فرمان داده(1) و
1- . وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلاّ لِیُطاعَ بِإِذْنِ اللّهِ؛ ما هیچ پیامبری را نفرستادیم، مگر این که به فرمان خدا از وی اطاعت شود؛ نساء/ 64)؛ مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللّهَ؛ کسی که از پیامبر اطاعت کند، خدا را اطاعت کرده است؛ نساء/ 80؛ أَطِیعُوا اللّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ؛ از خدا و از پیامبر اطاعت کنید؛ نساء/ 59؛ همچنین ر. ک: حشر/ 7؛ احزاب/ 36 و 71؛ آل عمران/ 32 و 132؛ مائده/ 92؛ اعراف/ 158؛ انفال/ 1، 20، 24، 27 و 46؛ توبه/ 71 و 120؛ نور/ 52، 54 و 56؛ محمد/ 33؛ مجادله/ 9 و 13؛ حشر/ 7؛ تغابن/ 12، نساء/ 13 و 69؛ توبه/ 71؛ فتح/ 17 و حجرات/ 14..