- نبوت 1
- نبوت عامّه 1
- مقدمه 1
- هدف از آفرینش انسان 2
- اهداف خاص بعثت انبیا در قرآن 5
- 1. تعلیم دانش 5
- اشاره 5
- چکیده 7
- اشاره 9
- مروری بر مباحث پیشین 10
- 3. رفع اختلاف 10
- دو نکته 11
- نکتۀ اول 11
- نکتۀ دوم 12
- 4. عمل به رضای الهی 15
- اشاره 15
- اهداف کلی بعثت انبیا در قرآن 16
- اشاره 16
- 1. خارج کردن انسان ها از تاریکی ها و هدایت آن ها به سوی نور 16
- چکیده 17
- 2. اتمام حجت بر انسان ها 17
- اشاره 19
- دو نظریۀ کلی دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 20
- رابطۀ دین و دنیا 20
- اشاره 20
- الف) انکار رابطۀ دین و دنیا 20
- مروری بر مباحث پیشین 20
- اشاره 21
- نظریۀ صحیح دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 21
- 1. توجه به هدف آفرینش انسان 21
- الف) دلایل ضرورت دخالت دین در امور دنیایی 21
- ب) پذیرش رابطۀ دین و دنیا 21
- اشاره 21
- 3. رفع اختلاف 22
- 2. عمل به رضای الهی 22
- ب) دلیل وقوع دخالت دین در امور دنیایی 23
- دین و حکومت 24
- نحوۀ دخالت دین در امور دنیایی 25
- جمع بندی و نتیجه گیری 26
- تعالیم پراکنده یا طرح و برنامۀ کامل و منسجم؟ 26
- چکیده 27
- اشاره 29
- راه های شناختن پیامبر راستین 30
- مروری بر مباحث پیشین 30
- معجزه و ویژگی های آن 31
- منکران اعمال خارق العاده 32
- تفاوت معجزات پیامبران با اعمال خارق العادۀ دیگران 35
- فاعل حقیقی معجزه 36
- چگونگی دلالت معجزه بر نبوت پیامبران 36
- پاسخ 38
- چکیده 41
- اشاره 43
- دیدگاه اجمالی فرقه های اسلامی دربارۀ عصمت پیامبران 44
- معنای اصطلاحی عصمت 44
- معنای لغوی عصمت 44
- مروری بر مباحث پیشین 44
- اقسام و مراحل عصمت 45
- 3. ضرورت عصمت در اعتقادات 46
- اشاره 46
- 1 و 2. ضرورت عصمت در دریافت و ابلاغ وحی 46
- 4. ضرورت عصمت در قول و فعل شخصی 46
- اشاره 46
- دلایل عقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 47
- دلیل دوم: رفع خطای مردم 47
- اشاره 47
- دلیل اول: جلب اعتماد مردم 47
- دلیل چهارم: رفع بلاتکلیفی مردم 48
- دلیل سوم: رفع اختلاف مردم و اتمام حجت بر آنان 48
- اهمیت و جایگاه عصمت قول و فعل شخصی پیامبر 50
- دلایل نقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 53
- اشاره 53
- دلیل اول: دستور به اطاعت بی قید و شرط از پیامبر 53
- دلیل دوم: مصونیت مُخلَصان از اغوای شیطان 54
- دلیل سوم: هدایت یافتگی پیامبران 54
- دلیل چهارم: مقام امامتِ بعضی پیامبران 55
- دلیل پنجم: مصونیت پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله) از هرگونه لغزش 56
- چکیده 56
- منشأ عصمت 58
- مروری بر مباحث پیشین 58
- اشاره 58
- نظریات مربوط به منشأ عصمت 58
- اهداف درس 58
- منشأ عصمت در ابلاغ وحی 59
- منشأ عصمت در دریافت وحی 59
- اشاره 60
- منشأ عصمت در قول و فعل شخصی 60
- منشأ عصمت در اعتقادات پیامبران 60
- الف) منشأ جبری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- ب) منشأ اختیاری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- ج) منشأ دوگانه (لطف الهی و اختیار پیامبر) برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- 1. تأیید و کمک به وسیلۀ ملائکه و به ویژه روح القدس 62
- اشاره 62
- نقش خداوند در عصمت 62
- 2. یاری و لطف الهی در خودداری انبیا از لغزش ها 64
- 3. اعطای شرح صدر و خُلق خوش به پیامبران 65
- چکیده 66
- 4. خلقت پاک 66
- اشاره 68
- مروری بر مباحث پیشین 69
- پاسخ به دو سؤال مهم 69
- سؤال اول و پاسخ آن 69
- شواهد روایی 70
- 1. تأیید مؤمنان به وسیلۀ روحی خاص و روح القدس 71
- سؤال دوم و پاسخ آن 71
- اشاره 71
- 2. اعطای بینش و معرفت خاص به مؤمنان 72
- ترک اولای پیامبران 74
- معنای دقیق عصمت، مصونیت از گناه و خطاهای مطلق 75
- مقام چهارده معصوم (علیهم السلام) 76
- اشاره 78
- مروری بر مباحث پیشین 79
- نبوّت خاصه 79
- اعجاز قرآن 80
- اشاره 81
- اعجاز قرآن از نظر سبک ادبی 81
- عجز از مقابله به مثل با قرآن 82
- اعجاز قرآن از نظر اخبارهای غیبی 83
- اشاره 83
- کافر مردن ابو لهب و همسرش 84
- پیروزی سپاه روم بر ایران 84
- کافر مردن ولید بن مغیره 84
- مصونیت قرآن از تحریف 86
- پیروزی مسلمانان در جنگ بدر 86
- بازگشت پیامبر به مکه 87
- ورود به مسجد الحرام و فتح مکه 88
- عجز بشر از مقابله به مثل با قرآن 88
- چکیده 89
- اشاره 90
- مروری بر مباحث پیشین 91
- اعجاز قرآن از نظر علوم طبیعی 91
- مقدمه 91
- اشاره 92
- نمونه هایی از اعجاز علمی قرآن 92
- حرکت زمین 92
- نیروی جاذبه 94
- حرکات طولی و دورانی خورشید 94
- زوجیت در گیاهان و سایر موجودات 95
- نقش کوه ها در زمین 96
- اشاره 98
- معجزات دیگر پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) 98
- معراج 99
- اِخبار از غیب 100
- شکافتن ماه (شق القمر) 101
- چکیده 102
- اشاره 104
- مروری بر مباحث پیشین 105
- امامت عامه 105
- ضرورت بحث از امامت 105
- اشاره 105
- ضرورت پی جویی از فرقۀ ناجیه 106
- حدیث «افتراق الاُمه» 106
- دلیل عقلی 107
- ضرورت امامت 107
- کلیات 107
- ضرورت وجود امامان معصوم بعد از پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 107
- اشاره 108
- اشکالات مخالفان امامت 108
- اشاره 109
- پاسخ 109
- اشکال اول: قرآن برای هدایت کافی است. 109
- اشکال دوم: «قرآن و سنّت» برای هدایت کافی است. 110
- اشکال سوم: «قرآن و سنّت و صحابه» برای هدایت کافی است. 112
- نتیجه گیری 113
- اشکال چهارم: قرآن، سنّت، سیرۀ صحابه و علمای دینی برای هدایت کافی است. 113
- چکیده 113
- اشاره 116
- مقدمه 117
- امامت در قرآن 117
- مروری بر مباحث پیشین 117
- دیدگاه قرآن دربارۀ مقام امامت 118
- 1. علم کامل عالمان الهی به قرآن 119
- اوصاف امامان در قرآن 119
- اشاره 120
- 2. آیۀ تطهیر و عصمت اهل بیت 120
- منظور از اهل بیت در این آیه چه کسانی هستند؟ 121
- تفسیر اول: اهل بیت، همان همسران پیامبرند. 121
- تفسیر دوم: منظور از اهل بیت، تمام مردان و زنان خاندان پیامبر است. 123
- تفسیر سوم: منظور از اهل بیت (در زمان پیامبر)، حضرت علی و فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) هستند. 123
- 3. آیۀ مباهله و افضلیت اهل بیت 126
- چکیده 128
- اشاره 130
- مروری بر مباحث پیشین 131
- دلالت آیه 131
- عصمت اولی الأمر 131
- 4. آیۀ اولی الأمر، عصمت و علم آنان 131
- اشاره 131
- مصادیق اولی الأمر 133
- شأن نزول آیه 136
- اشاره 136
- دلالت آیه 137
- پاسخ به یک اشکال: نیامدن نام ائمۀ دوازده گانه در قرآن 138
- چکیده 141
- اشاره 143
- مقدمه 144
- اهمیت تعیین جانشین برای پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 144
- مروری بر مباحث پیشین 144
- امامت در احادیث پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 146
- حدیث یوم الإنذار (یوم الدار) 147
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث منزلت 149
- اشاره 149
- اشاره 151
- حدیث غدیر 151
- دلالت حدیث غدیر 152
- صدور حدیث غدیر 152
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث غدیر 153
- چکیده 157
- اشاره 160
- حدیث ثقلین 161
- مروری بر مباحث پیشین 161
- متن و سند حدیث ثقلین 161
- مصادیق اهل بیت در حدیث ثقلین 163
- دلالت حدیث سفینه 167
- صدور و سند حدیث سفینه 167
- نتیجۀ اول: معرفی فرقۀ ناجیه 169
- اشاره 169
- داخل بودن حتمی اهل بیت در فرقۀ ناجیه 172
- اشاره 172
- نتیجۀ دوم: مشخص شدن منشأ پیدایش شیعه 173
- چکیده 174
- اشاره 176
- مهدویت 177
- تولد و غیبت صغرای حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 177
- امامت خاصه 177
- مروری بر مباحث پیشین 177
- 1. مجازات مردم و نیز حفظ جان حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 178
- اشاره 178
- فلسفۀ کلی غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 178
- 3. امتحان الهی و تمییز مؤمنان خالص و واقعی 179
- 2. نومید شدن مردم از حکومت های بشری و کسب آمادگی و لیاقت برای درک حضور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 179
- اشاره 180
- فلسفۀ و ویژگی های غیبت صغری 180
- ارتباط با حضرت از طریق نایبان خاص در غیبت صغری 180
- معنای غیبت و ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 181
- ویژگی های غیبت کبری و تفاوت آن با غیبت صغری 181
- ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 182
- اهداف ظهور و ویژگی های حکومت جهانی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 184
- اشاره 195
- مروری بر مباحث پیشین 196
- منجی موعود از دیدگاه ادیان 196
- دیدگاه های مشترک شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 201
- اشاره 201
- مهدی موعود از دیدگاه اهل سنت 201
- دیدگاه های اختلافی شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 203
- اشاره 205
- 2. خداپرستان 205
- 1. ملحدان و منکران خدا 205
- 4. اهل سنت و وهابیان 206
- 3. یهودیان و مسیحیان 206
- اشاره 208
- ولایت تکوینی ائمه (علیهم السلام) 208
- 1. وساطت در فیض 209
- 3. امکان ارتباط روحی و معنوی مردم با امام معصوم 212
- 4. مشمول دعای امام شدن 213
- 5. امکان مشاهده و ارتباط حضوری و مستقیم با امام در زمان غیبت 213
- چکیده 216
- معرفی چند نرم افزار و سایت اینترنتی در موضوع مهدویت 218
- معرفی منابعی در موضوع امامت برپایه منابع اهل سنت 219
- نرم افزارها و سایت های اینترنتی 220
- نکاتی دربارۀ منابعی که در این مجموعه دروس از آن ها استفاده شده است 221
- ضمیمه 222
آن ها (پیامبران) کسانی هستند که خدا هدایتشان کرده است. پس (ای پیامبر) به هدایت آن ها اقتدا کن.
از طرف دیگر، خداوند هدایت یافتگان الهی را از هر لغزش و گمراهی مصون معرفی می کند:
وَ مَنْ یَهْدِ اللّهُ فَما لَهُ مِنْ مُضِلٍّ 1
کسی را که خدا هدایت کند، هیچ گمراه کننده ای نخواهد داشت.
بنابراین، پیامبران کسانی اند که هیچ عاملی نمی تواند موجب گمراهی آنان شود. باید توجه داشت که هرگونه خطا و لغزش، حتی اگر سهوی باشد، نوعی انحراف از حق و گمراهی است. در نتیجه پیامبران از هرگونه گناه، خطا و گمراهی معصوم اند.
دلیل چهارم: مقام امامتِ بعضی پیامبران
خداوند در قرآن مجید، غیر از نبوت از مقام دیگری، که از مقام نبوت نیز بالاتر است، به نام مقام «امامت» یاد و بعضی از پیامبران را واجد این مقام معرفی می کند. برای مثال خطاب به حضرت ابراهیم (علیه السلام) می فرماید:
إِنِّی جاعِلُکَ لِلنّاسِ إِماماً2
من تو (ابراهیم) را امام مردم قرار دادم.
هنگامی که حضرت ابراهیم (علیه السلام) این مقام را برای فرزندانش درخواست می کند، خداوند پاسخ می دهد که این مقام به افراد ظالم نمی رسد:
قالَ لا یَنالُ عَهْدِی الظّالِمِینَ
خدا فرمود: «پیمان من، مقام امامت، به ظالمان نمی رسد».
معنای این سخن آن است که کسانی از فرزندان وی که ظالم نیستند، می توانند به این مقام دست یابند. از طرف دیگر هر گناهی، هرچند کوچک، نوعی تجاوز از حدود و فرامین پروردگار است و قرآن کریم این تجاوز از حدود الهی را ظلم و به ویژه ظلم فرد گناهکار به خود نامیده است؛ زیرا هر گناهی اگر موجب ظلم به دیگران هم نباشد، دست کم مایۀ آلودگی نفسانی خود انسان و در واقع ظلم به خود است:
وَ مَنْ یَتَعَدَّ حُدُودَ اللّهِ فَأُولئِکَ هُمُ الظّالِمُونَ 3
هرکس از حدود و چارچوب فرامین الهی تجاوز و تخطی کند، ظالم است.
وَ مَنْ یَتَعَدَّ حُدُودَ اللّهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ 4
کسی که از حدود الهی تخطی کند مسلماً به خود ستم کرده است.