کلام و عقائد 2 : نبوت و امامت صفحه 71

سؤال دوم و پاسخ آن

اشاره

چرا خداوند آن الطاف ویژه را تنها در پیامبران منحصر کرده است؟ چه بسا اگر دیگران هم از این الطاف بهره مند می شدند به همان درجات و مقامات معنوی و عصمت دست می یافتند.

اوّلاً: با توجه به پاسخ پیشین، چون خدا از قبل می داند که پیامبران بالاترین نیت و تلاش را در این مسیر دارند، بالاترین لطف ها را به آنان می کند، اما چنین نیست که دیگران هیچ بهره ای از این الطاف ویژه نداشته باشند. بلکه هر کس به میزان نیت و تلاش خود در مسیر بندگی خدا، از این الطاف و مواهب ویژه بهره مند می شود:

وَ الَّذِینَ جاهَدُوا فِینا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنا1

کسانی که در راه (بندگی) ما تلاش می کنند، راه های هدایت خود را به آن ها نشان می دهیم.

امام صادق (علیه السلام) نیز در حدیثی می فرماید:

إنَّما قَدَّرَ اللهُ عَوْنَ الْعِبادِ عَلی قَدْرِ نِیّاتِهِمْ فَمَنْ صَحَّتْ نِیَّتُهُ تَمَّ عَوْنُ اللهِ لَهُ وَمَنْ قَصُرَتْ نیَّتُهُ قَصُرَ عَنْهُ الْعَوْنُ بِقَدْرِ الَّذی قَصُرَ.

مسلماً خداوند بندگان خود را به میزان نیاتشان یاری می کند. پس کسی که نیت خود را سالم و صادق گرداند، خدا هم او را به طور کامل یاری می کند و کسی که نیتش ناقص باشد، خدا هم به همان اندازه از یاری او خواهد کاست.(1)

علی (علیه السلام) نیز در این باره فرموده است:

عَلی قَدْرِ النِّیَّهِ تَکُونُ مِنَ اللهِ الْعَطِیَّهُ؛ عطایای الهی متناسب با نیت افراد به آن ها می رسد.(2)

بنابراین، اگر سایر افراد هم نیت و عمل خود را در مسیر بندگی و رضای الهی قرار دهند، به همان نسبت از الطاف خاص خداوند بهره مند می شوند و خداوند برای رشد دائم معنوی و حفظ و صیانت از گناه یاریشان می کند. به بعضی از این الطاف، که شبیه مواهب خاص الهی به پیامبران است، اشاره می کنیم:

1. تأیید مؤمنان به وسیلۀ روحی خاص و روح القدس

گفتیم که خداوند پیامبران خود را به وسیلۀ فرشتگان، به ویژه روح القدس، تأیید و یاری می کند. تأیید و امداد به وسیلۀ این نیروهای غیبی الهی و حتی روح القدس منحصر به انبیا نیست و متناسب با درجۀ ایمان هر فرد، سایر مؤمنان را هم شامل می شود:

قَوْماً یُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ... أُولئِکَ کَتَبَ فِی قُلُوبِهِمُ الْإِیمانَ وَ أَیَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ 4