کلام و عقائد 2 : نبوت و امامت صفحه 79

اهداف درس

آشنایی با:

برخی از مباحث نبوت خاصه؛

جنبه های مختلف اعجاز قرآن؛

اعجاز قرآن از نظر سبک ادبی؛

اعجاز قرآن از نظر اخبارهای غیبی.

مروری بر مباحث پیشین

در درس پیش با بعضی از مباحث مهم مربوط به نبوت عامه آشنا شدیم. در این جلسه و جلسۀ آینده (جلسۀ نهم) با موضوعاتی از نبوت خاصه که به نبوت پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) مربوط است، آشنا خواهیم شد. در این جلسه به مبحث اعجاز قرآن از جنبه های گوناگون می پردازیم و ثابت می کنیم که بشری بودن قرآن محال است و جنبه های مختلف اعجاز قرآن ثابت می کند که این کتاب حتماً باید از سوی خداوند نازل شده باشد.

نبوّت خاصه

در بحث نبوت خاصه، آنچه برای ما مسلمانان اهمیت دارد، نبوت پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) و اثبات آسمانی بودن کتاب او (قرآن) است. گفتیم که یکی از روشن ترین راه های اثبات نبوت یک فرد، ارائۀ معجزه (با ویژگی های یادشده) از او است. از آن جا که پیامبر اسلام آخرین پیامبر است و پیامبر همۀ انسان ها تا قیامت محسوب می شود، از این رو باید معجزه ای باقی و جاوید از خود به یادگار بگذارد تا هر کس، در هر زمان و مکانی، با بررسی آن بتواند به نبوت وی پی ببرد. این معجزۀ جاوید همان قرآن است. بدین ترتیب، قرآن کریم، هم محتوای دین، پیام و آموزه های او و هم معجزۀ او است، بر خلاف معجزات سایر پیامبران که تنها نبوت آن ها را ثابت می کند. حال باید دید که یک کتاب چگونه می تواند معجزه باشد؟

در مباحث پیشین گفتیم که معجزه باید خارق العاده باشد و با ادعای نبوت و تحدی همراه باشد و دیگران نیز از انجام مانند آن عاجز باشند. در ادامۀ بحث، جنبه های اعجاز و خارق العاده بودن قرآن را بررسی خواهیم کرد. دربارۀ تحدی قرآن باید گفت که قرآن به صراحت در آیاتی متعدد از همۀ مخالفان دعوت می کند که اگر این کتاب و آورندۀ آن را نه از جانب خدا، بلکه کتابی بشری و او را یک انسان معمولی می دانند، کتابی مانند آن بیاورند؛ چرا که اگر این کتاب واقعاً کتابی آسمانی نباشد، در این صورت باید آن ها نیز بتواند مانند آن بیاورند. تحدی قرآن به گونه های مختلفی صورت گرفته است؛ گاه قرآن دعوت کرده است که اگر مخالفان می توانند یک کتاب کامل همانند قرآن بیاورند؛(1) در مرحله ای دیگر برای تحریک و تشویق مخالفان از شدت این دعوت کاسته و اعلام کرده است که اگر می توانند تنها ده سوره مانند آن بیاورند.(2) در مرحله سوم، گویی