- نبوت 1
- نبوت عامّه 1
- مقدمه 1
- هدف از آفرینش انسان 2
- اهداف خاص بعثت انبیا در قرآن 5
- اشاره 5
- 1. تعلیم دانش 5
- چکیده 7
- اشاره 9
- مروری بر مباحث پیشین 10
- 3. رفع اختلاف 10
- دو نکته 11
- نکتۀ اول 11
- نکتۀ دوم 12
- 4. عمل به رضای الهی 15
- اشاره 15
- اهداف کلی بعثت انبیا در قرآن 16
- اشاره 16
- 1. خارج کردن انسان ها از تاریکی ها و هدایت آن ها به سوی نور 16
- چکیده 17
- 2. اتمام حجت بر انسان ها 17
- اشاره 19
- اشاره 20
- دو نظریۀ کلی دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 20
- رابطۀ دین و دنیا 20
- الف) انکار رابطۀ دین و دنیا 20
- مروری بر مباحث پیشین 20
- اشاره 21
- نظریۀ صحیح دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 21
- 1. توجه به هدف آفرینش انسان 21
- الف) دلایل ضرورت دخالت دین در امور دنیایی 21
- ب) پذیرش رابطۀ دین و دنیا 21
- اشاره 21
- 3. رفع اختلاف 22
- 2. عمل به رضای الهی 22
- ب) دلیل وقوع دخالت دین در امور دنیایی 23
- دین و حکومت 24
- نحوۀ دخالت دین در امور دنیایی 25
- جمع بندی و نتیجه گیری 26
- تعالیم پراکنده یا طرح و برنامۀ کامل و منسجم؟ 26
- چکیده 27
- اشاره 29
- راه های شناختن پیامبر راستین 30
- مروری بر مباحث پیشین 30
- معجزه و ویژگی های آن 31
- منکران اعمال خارق العاده 32
- تفاوت معجزات پیامبران با اعمال خارق العادۀ دیگران 35
- فاعل حقیقی معجزه 36
- چگونگی دلالت معجزه بر نبوت پیامبران 36
- پاسخ 38
- چکیده 41
- اشاره 43
- دیدگاه اجمالی فرقه های اسلامی دربارۀ عصمت پیامبران 44
- معنای اصطلاحی عصمت 44
- معنای لغوی عصمت 44
- مروری بر مباحث پیشین 44
- اقسام و مراحل عصمت 45
- اشاره 46
- 3. ضرورت عصمت در اعتقادات 46
- 1 و 2. ضرورت عصمت در دریافت و ابلاغ وحی 46
- اشاره 46
- 4. ضرورت عصمت در قول و فعل شخصی 46
- دلایل عقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 47
- اشاره 47
- دلیل دوم: رفع خطای مردم 47
- دلیل اول: جلب اعتماد مردم 47
- دلیل چهارم: رفع بلاتکلیفی مردم 48
- دلیل سوم: رفع اختلاف مردم و اتمام حجت بر آنان 48
- اهمیت و جایگاه عصمت قول و فعل شخصی پیامبر 50
- اشاره 53
- دلیل اول: دستور به اطاعت بی قید و شرط از پیامبر 53
- دلایل نقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 53
- دلیل دوم: مصونیت مُخلَصان از اغوای شیطان 54
- دلیل سوم: هدایت یافتگی پیامبران 54
- دلیل چهارم: مقام امامتِ بعضی پیامبران 55
- دلیل پنجم: مصونیت پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله) از هرگونه لغزش 56
- چکیده 56
- منشأ عصمت 58
- مروری بر مباحث پیشین 58
- اشاره 58
- نظریات مربوط به منشأ عصمت 58
- اهداف درس 58
- منشأ عصمت در ابلاغ وحی 59
- منشأ عصمت در دریافت وحی 59
- منشأ عصمت در قول و فعل شخصی 60
- اشاره 60
- منشأ عصمت در اعتقادات پیامبران 60
- الف) منشأ جبری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- ب) منشأ اختیاری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- ج) منشأ دوگانه (لطف الهی و اختیار پیامبر) برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- 1. تأیید و کمک به وسیلۀ ملائکه و به ویژه روح القدس 62
- اشاره 62
- نقش خداوند در عصمت 62
- 2. یاری و لطف الهی در خودداری انبیا از لغزش ها 64
- 3. اعطای شرح صدر و خُلق خوش به پیامبران 65
- چکیده 66
- 4. خلقت پاک 66
- اشاره 68
- پاسخ به دو سؤال مهم 69
- سؤال اول و پاسخ آن 69
- مروری بر مباحث پیشین 69
- شواهد روایی 70
- 1. تأیید مؤمنان به وسیلۀ روحی خاص و روح القدس 71
- سؤال دوم و پاسخ آن 71
- اشاره 71
- 2. اعطای بینش و معرفت خاص به مؤمنان 72
- ترک اولای پیامبران 74
- معنای دقیق عصمت، مصونیت از گناه و خطاهای مطلق 75
- مقام چهارده معصوم (علیهم السلام) 76
- اشاره 78
- مروری بر مباحث پیشین 79
- نبوّت خاصه 79
- اعجاز قرآن 80
- اشاره 81
- اعجاز قرآن از نظر سبک ادبی 81
- عجز از مقابله به مثل با قرآن 82
- اعجاز قرآن از نظر اخبارهای غیبی 83
- اشاره 83
- پیروزی سپاه روم بر ایران 84
- کافر مردن ابو لهب و همسرش 84
- کافر مردن ولید بن مغیره 84
- مصونیت قرآن از تحریف 86
- پیروزی مسلمانان در جنگ بدر 86
- بازگشت پیامبر به مکه 87
- ورود به مسجد الحرام و فتح مکه 88
- عجز بشر از مقابله به مثل با قرآن 88
- چکیده 89
- اشاره 90
- مروری بر مباحث پیشین 91
- اعجاز قرآن از نظر علوم طبیعی 91
- مقدمه 91
- اشاره 92
- نمونه هایی از اعجاز علمی قرآن 92
- حرکت زمین 92
- نیروی جاذبه 94
- حرکات طولی و دورانی خورشید 94
- زوجیت در گیاهان و سایر موجودات 95
- نقش کوه ها در زمین 96
- اشاره 98
- معجزات دیگر پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) 98
- معراج 99
- اِخبار از غیب 100
- شکافتن ماه (شق القمر) 101
- چکیده 102
- اشاره 104
- مروری بر مباحث پیشین 105
- امامت عامه 105
- ضرورت بحث از امامت 105
- اشاره 105
- حدیث «افتراق الاُمه» 106
- ضرورت پی جویی از فرقۀ ناجیه 106
- ضرورت امامت 107
- کلیات 107
- دلیل عقلی 107
- ضرورت وجود امامان معصوم بعد از پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 107
- اشکالات مخالفان امامت 108
- اشاره 108
- اشاره 109
- پاسخ 109
- اشکال اول: قرآن برای هدایت کافی است. 109
- اشکال دوم: «قرآن و سنّت» برای هدایت کافی است. 110
- اشکال سوم: «قرآن و سنّت و صحابه» برای هدایت کافی است. 112
- نتیجه گیری 113
- چکیده 113
- اشکال چهارم: قرآن، سنّت، سیرۀ صحابه و علمای دینی برای هدایت کافی است. 113
- اشاره 116
- مروری بر مباحث پیشین 117
- مقدمه 117
- امامت در قرآن 117
- دیدگاه قرآن دربارۀ مقام امامت 118
- 1. علم کامل عالمان الهی به قرآن 119
- اوصاف امامان در قرآن 119
- اشاره 120
- 2. آیۀ تطهیر و عصمت اهل بیت 120
- منظور از اهل بیت در این آیه چه کسانی هستند؟ 121
- تفسیر اول: اهل بیت، همان همسران پیامبرند. 121
- تفسیر دوم: منظور از اهل بیت، تمام مردان و زنان خاندان پیامبر است. 123
- تفسیر سوم: منظور از اهل بیت (در زمان پیامبر)، حضرت علی و فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) هستند. 123
- 3. آیۀ مباهله و افضلیت اهل بیت 126
- چکیده 128
- اشاره 130
- مروری بر مباحث پیشین 131
- دلالت آیه 131
- عصمت اولی الأمر 131
- اشاره 131
- 4. آیۀ اولی الأمر، عصمت و علم آنان 131
- مصادیق اولی الأمر 133
- شأن نزول آیه 136
- اشاره 136
- دلالت آیه 137
- پاسخ به یک اشکال: نیامدن نام ائمۀ دوازده گانه در قرآن 138
- چکیده 141
- اشاره 143
- مقدمه 144
- مروری بر مباحث پیشین 144
- اهمیت تعیین جانشین برای پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 144
- امامت در احادیث پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 146
- حدیث یوم الإنذار (یوم الدار) 147
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث منزلت 149
- اشاره 149
- اشاره 151
- حدیث غدیر 151
- دلالت حدیث غدیر 152
- صدور حدیث غدیر 152
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث غدیر 153
- چکیده 157
- اشاره 160
- مروری بر مباحث پیشین 161
- متن و سند حدیث ثقلین 161
- حدیث ثقلین 161
- مصادیق اهل بیت در حدیث ثقلین 163
- دلالت حدیث سفینه 167
- صدور و سند حدیث سفینه 167
- نتیجۀ اول: معرفی فرقۀ ناجیه 169
- اشاره 169
- داخل بودن حتمی اهل بیت در فرقۀ ناجیه 172
- اشاره 172
- نتیجۀ دوم: مشخص شدن منشأ پیدایش شیعه 173
- چکیده 174
- اشاره 176
- مهدویت 177
- امامت خاصه 177
- تولد و غیبت صغرای حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 177
- مروری بر مباحث پیشین 177
- 1. مجازات مردم و نیز حفظ جان حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 178
- اشاره 178
- فلسفۀ کلی غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 178
- 3. امتحان الهی و تمییز مؤمنان خالص و واقعی 179
- 2. نومید شدن مردم از حکومت های بشری و کسب آمادگی و لیاقت برای درک حضور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 179
- فلسفۀ و ویژگی های غیبت صغری 180
- اشاره 180
- ارتباط با حضرت از طریق نایبان خاص در غیبت صغری 180
- معنای غیبت و ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 181
- ویژگی های غیبت کبری و تفاوت آن با غیبت صغری 181
- ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 182
- اهداف ظهور و ویژگی های حکومت جهانی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 184
- اشاره 195
- مروری بر مباحث پیشین 196
- منجی موعود از دیدگاه ادیان 196
- اشاره 201
- دیدگاه های مشترک شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 201
- مهدی موعود از دیدگاه اهل سنت 201
- دیدگاه های اختلافی شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 203
- اشاره 205
- 1. ملحدان و منکران خدا 205
- 2. خداپرستان 205
- 4. اهل سنت و وهابیان 206
- 3. یهودیان و مسیحیان 206
- اشاره 208
- ولایت تکوینی ائمه (علیهم السلام) 208
- 1. وساطت در فیض 209
- 3. امکان ارتباط روحی و معنوی مردم با امام معصوم 212
- 4. مشمول دعای امام شدن 213
- 5. امکان مشاهده و ارتباط حضوری و مستقیم با امام در زمان غیبت 213
- چکیده 216
- معرفی چند نرم افزار و سایت اینترنتی در موضوع مهدویت 218
- معرفی منابعی در موضوع امامت برپایه منابع اهل سنت 219
- نرم افزارها و سایت های اینترنتی 220
- نکاتی دربارۀ منابعی که در این مجموعه دروس از آن ها استفاده شده است 221
- ضمیمه 222
ولی برخی دیگر که قصد تسلیم نداشتند، کوشیدند تا با انواع توجیهات و تدابیر از نفوذ آن در دل ها و گسترش آن در میان جان ها جلوگیری کنند. مخالفان قرآن جذبه و کشش خارق العادۀ آیات الهی را در بین مردم مشاهده کردند و برای توجیه این تأثیر شگرف آیات قرآن را سحر و جادو خواندند.(1) آنان برای جلوگیری از نفوذ قرآن در میان مردم گاه به آنان توصیه می کردند که با پیامبر تماس نگیرند و هنگامی که ایشان آیات قرآن را تلاوت می کند، سر و صدا و هیاهو کنند تا قرآن به گوش مردم نرسد.(2) گاه نیز برای آن که تحت تأثیر جذبۀ سحرآمیز آیات قرآن قرار نگیرند.
از طرف دیگر آنان به هر وسیله ای متمسک می شدند تا قرآن را کتابی بشری جلوه دهند؛ گاهی آن را همان افسانه های پیشینیان می خواندند(3) و گاهی آن را آموزه های آهنگری رومی به پیامبر معرفی می کردند که رسول اکرم (صلی الله علیه وآله) تنها چند بار در مکه و هر بار تنها چند دقیقه با وی گفتگو کرده بود، ولی مشرکان همین ملاقات های چند دقیقه ای را دستاویز قرار دادند و ادعا کردند که پیامبر قرآن را از او فرا گرفته است. قرآن نیز با استدلالی محکم و روشن به این ادعا چنین پاسخ داد: «زبان آن کسی که (منکران) به آن اشاره می کنند، غیر عربی است، در حالی که این (کتاب) به زبان عربی روشن است».(4) مقصود از این استدلال این است که به فرض هم که پیامبر محتوای قرآن را از این آهنگر رومی فرا گرفته باشد،(5) ولی الفاظ و ادبیات آن نمی تواند ساختۀ او باشد؛ زیرا او فردی غیر عرب است و یک فرد غیر عرب نمی تواند به اندازۀ یک عرب با زبان عربی و دقایق آن آشنایی داشته باشد؛ از این رو الفاظ و ادبیات قرآن باید از خود پیامبر باشد که فردی عرب است. در این صورت شما منکران هم که عرب هستید باید بتوانید دست کم از نظر ادبی سوره ای همانند سوره های قرآن بیاورید.
همچنین در عصر پیامبر، مخالفان قرآن با انواع تدابیر دیگر و جنگ های خونین در نابودی پیامبر و قرآن کوشیدند. امروزه نیز مشاهده می کنیم که دشمنان اسلام با صرف هزینه های میلیاردی و پی ریزی توطئه ها و دسیسه های بی شمار می خواهند اسلام، قرآن و پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) را نابود یا بی اعتبار کنند.
عجز از مقابله به مثل با قرآن
سؤال این است که به راستی چرا تمام این دشمنان در طول چهارده قرن از هیچ کوشش دشواری فروگذار نکردند، ولی راه بسیار ساده تر را، که همان آوردن سوره ای همانند یکی از سوره های کوچک قرآن است، رها کردند؟ بی گمان، چه در گذشته و چه در زمان حاضر، در میان مخالفان قرآن ادیبانی بسیار قوی و برجسته وجود داشته و دارند و اگر قرآن کتابی بشری باشد، پاسخ گفتن به تحدی آن و آوردن سوره ای یک خطی، مانند سورۀ کوثر، برای آن ها کار دشواری نخواهد بود. پس چرا دست به هر کاری می زنند، اما از کاری به این سادگی طفره می روند؟ آیا جز این است که نمی توانند و اگر می توانستند قطعاً از انجام آن خودداری
1- . ر. ک: شأن نزول آیات 5 تا 24 سورۀ مدثّر.
2- . فصلت/ 26.
3- . برای اطلاع از این آیات ر. ک: واژۀ «اساطیر» در قرآن.
4- . لِسانُ الَّذِی یُلْحِدُونَ إِلَیْهِ أَعْجَمِیٌّ وَ هذا لِسانٌ عَرَبِیٌّ مُبِینٌ؛ نحل/ 103.
5- . حتی این فرض هم نادرست است؛ زیرا نه در فرهنگ جامعۀ عربستان آن زمان که آهنگر رومی در آن زندگی می کرد و نه در فرهنگ روم و یونان که پایگاه انواع اندیشه های فلسفی و عرفانی در آن عصر بود، کم ترین نشانه ای از معارف الهی قرآن وجود نداشت. تعالیم این کتاب با تمام تعالیم آن عصر تفاوت ماهوی و بنیادین دارد..