- نبوت 1
- نبوت عامّه 1
- مقدمه 1
- هدف از آفرینش انسان 2
- اهداف خاص بعثت انبیا در قرآن 5
- 1. تعلیم دانش 5
- اشاره 5
- چکیده 7
- اشاره 9
- مروری بر مباحث پیشین 10
- 3. رفع اختلاف 10
- دو نکته 11
- نکتۀ اول 11
- نکتۀ دوم 12
- 4. عمل به رضای الهی 15
- اشاره 15
- اشاره 16
- اهداف کلی بعثت انبیا در قرآن 16
- 1. خارج کردن انسان ها از تاریکی ها و هدایت آن ها به سوی نور 16
- 2. اتمام حجت بر انسان ها 17
- چکیده 17
- اشاره 19
- مروری بر مباحث پیشین 20
- اشاره 20
- رابطۀ دین و دنیا 20
- دو نظریۀ کلی دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 20
- الف) انکار رابطۀ دین و دنیا 20
- 1. توجه به هدف آفرینش انسان 21
- نظریۀ صحیح دربارۀ رابطۀ دین و دنیا 21
- اشاره 21
- ب) پذیرش رابطۀ دین و دنیا 21
- الف) دلایل ضرورت دخالت دین در امور دنیایی 21
- اشاره 21
- 3. رفع اختلاف 22
- 2. عمل به رضای الهی 22
- ب) دلیل وقوع دخالت دین در امور دنیایی 23
- دین و حکومت 24
- نحوۀ دخالت دین در امور دنیایی 25
- جمع بندی و نتیجه گیری 26
- تعالیم پراکنده یا طرح و برنامۀ کامل و منسجم؟ 26
- چکیده 27
- اشاره 29
- راه های شناختن پیامبر راستین 30
- مروری بر مباحث پیشین 30
- معجزه و ویژگی های آن 31
- منکران اعمال خارق العاده 32
- تفاوت معجزات پیامبران با اعمال خارق العادۀ دیگران 35
- فاعل حقیقی معجزه 36
- چگونگی دلالت معجزه بر نبوت پیامبران 36
- پاسخ 38
- چکیده 41
- اشاره 43
- دیدگاه اجمالی فرقه های اسلامی دربارۀ عصمت پیامبران 44
- معنای اصطلاحی عصمت 44
- معنای لغوی عصمت 44
- مروری بر مباحث پیشین 44
- اقسام و مراحل عصمت 45
- 3. ضرورت عصمت در اعتقادات 46
- اشاره 46
- اشاره 46
- 4. ضرورت عصمت در قول و فعل شخصی 46
- 1 و 2. ضرورت عصمت در دریافت و ابلاغ وحی 46
- اشاره 47
- دلایل عقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 47
- دلیل دوم: رفع خطای مردم 47
- دلیل اول: جلب اعتماد مردم 47
- دلیل چهارم: رفع بلاتکلیفی مردم 48
- دلیل سوم: رفع اختلاف مردم و اتمام حجت بر آنان 48
- اهمیت و جایگاه عصمت قول و فعل شخصی پیامبر 50
- اشاره 53
- دلایل نقلی عصمت پیامبران در قول و فعل شخصی 53
- دلیل اول: دستور به اطاعت بی قید و شرط از پیامبر 53
- دلیل دوم: مصونیت مُخلَصان از اغوای شیطان 54
- دلیل سوم: هدایت یافتگی پیامبران 54
- دلیل چهارم: مقام امامتِ بعضی پیامبران 55
- دلیل پنجم: مصونیت پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله) از هرگونه لغزش 56
- چکیده 56
- منشأ عصمت 58
- مروری بر مباحث پیشین 58
- اشاره 58
- نظریات مربوط به منشأ عصمت 58
- اهداف درس 58
- منشأ عصمت در ابلاغ وحی 59
- منشأ عصمت در دریافت وحی 59
- اشاره 60
- منشأ عصمت در قول و فعل شخصی 60
- منشأ عصمت در اعتقادات پیامبران 60
- الف) منشأ جبری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- ج) منشأ دوگانه (لطف الهی و اختیار پیامبر) برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- ب) منشأ اختیاری محض برای عصمت در قول و فعل شخصی 61
- 1. تأیید و کمک به وسیلۀ ملائکه و به ویژه روح القدس 62
- اشاره 62
- نقش خداوند در عصمت 62
- 2. یاری و لطف الهی در خودداری انبیا از لغزش ها 64
- 3. اعطای شرح صدر و خُلق خوش به پیامبران 65
- چکیده 66
- 4. خلقت پاک 66
- اشاره 68
- پاسخ به دو سؤال مهم 69
- مروری بر مباحث پیشین 69
- سؤال اول و پاسخ آن 69
- شواهد روایی 70
- 1. تأیید مؤمنان به وسیلۀ روحی خاص و روح القدس 71
- سؤال دوم و پاسخ آن 71
- اشاره 71
- 2. اعطای بینش و معرفت خاص به مؤمنان 72
- ترک اولای پیامبران 74
- معنای دقیق عصمت، مصونیت از گناه و خطاهای مطلق 75
- مقام چهارده معصوم (علیهم السلام) 76
- اشاره 78
- مروری بر مباحث پیشین 79
- نبوّت خاصه 79
- اعجاز قرآن 80
- اشاره 81
- اعجاز قرآن از نظر سبک ادبی 81
- عجز از مقابله به مثل با قرآن 82
- اعجاز قرآن از نظر اخبارهای غیبی 83
- اشاره 83
- پیروزی سپاه روم بر ایران 84
- کافر مردن ابو لهب و همسرش 84
- کافر مردن ولید بن مغیره 84
- مصونیت قرآن از تحریف 86
- پیروزی مسلمانان در جنگ بدر 86
- بازگشت پیامبر به مکه 87
- ورود به مسجد الحرام و فتح مکه 88
- عجز بشر از مقابله به مثل با قرآن 88
- چکیده 89
- اشاره 90
- اعجاز قرآن از نظر علوم طبیعی 91
- مروری بر مباحث پیشین 91
- مقدمه 91
- حرکت زمین 92
- اشاره 92
- نمونه هایی از اعجاز علمی قرآن 92
- نیروی جاذبه 94
- حرکات طولی و دورانی خورشید 94
- زوجیت در گیاهان و سایر موجودات 95
- نقش کوه ها در زمین 96
- اشاره 98
- معجزات دیگر پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) 98
- معراج 99
- اِخبار از غیب 100
- شکافتن ماه (شق القمر) 101
- چکیده 102
- اشاره 104
- مروری بر مباحث پیشین 105
- امامت عامه 105
- ضرورت بحث از امامت 105
- اشاره 105
- حدیث «افتراق الاُمه» 106
- ضرورت پی جویی از فرقۀ ناجیه 106
- ضرورت امامت 107
- دلیل عقلی 107
- کلیات 107
- ضرورت وجود امامان معصوم بعد از پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 107
- اشاره 108
- اشکالات مخالفان امامت 108
- اشاره 109
- پاسخ 109
- اشکال اول: قرآن برای هدایت کافی است. 109
- اشکال دوم: «قرآن و سنّت» برای هدایت کافی است. 110
- اشکال سوم: «قرآن و سنّت و صحابه» برای هدایت کافی است. 112
- نتیجه گیری 113
- اشکال چهارم: قرآن، سنّت، سیرۀ صحابه و علمای دینی برای هدایت کافی است. 113
- چکیده 113
- اشاره 116
- امامت در قرآن 117
- مقدمه 117
- مروری بر مباحث پیشین 117
- دیدگاه قرآن دربارۀ مقام امامت 118
- 1. علم کامل عالمان الهی به قرآن 119
- اوصاف امامان در قرآن 119
- اشاره 120
- 2. آیۀ تطهیر و عصمت اهل بیت 120
- منظور از اهل بیت در این آیه چه کسانی هستند؟ 121
- تفسیر اول: اهل بیت، همان همسران پیامبرند. 121
- تفسیر دوم: منظور از اهل بیت، تمام مردان و زنان خاندان پیامبر است. 123
- تفسیر سوم: منظور از اهل بیت (در زمان پیامبر)، حضرت علی و فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) هستند. 123
- 3. آیۀ مباهله و افضلیت اهل بیت 126
- چکیده 128
- اشاره 130
- مروری بر مباحث پیشین 131
- دلالت آیه 131
- عصمت اولی الأمر 131
- اشاره 131
- 4. آیۀ اولی الأمر، عصمت و علم آنان 131
- مصادیق اولی الأمر 133
- اشاره 136
- شأن نزول آیه 136
- دلالت آیه 137
- پاسخ به یک اشکال: نیامدن نام ائمۀ دوازده گانه در قرآن 138
- چکیده 141
- اشاره 143
- مقدمه 144
- اهمیت تعیین جانشین برای پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 144
- مروری بر مباحث پیشین 144
- امامت در احادیث پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) 146
- حدیث یوم الإنذار (یوم الدار) 147
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث منزلت 149
- اشاره 149
- اشاره 151
- حدیث غدیر 151
- دلالت حدیث غدیر 152
- صدور حدیث غدیر 152
- اشکالات اهل سنت به دلالت حدیث غدیر 153
- چکیده 157
- اشاره 160
- حدیث ثقلین 161
- مروری بر مباحث پیشین 161
- متن و سند حدیث ثقلین 161
- مصادیق اهل بیت در حدیث ثقلین 163
- دلالت حدیث سفینه 167
- صدور و سند حدیث سفینه 167
- نتیجۀ اول: معرفی فرقۀ ناجیه 169
- اشاره 169
- داخل بودن حتمی اهل بیت در فرقۀ ناجیه 172
- اشاره 172
- نتیجۀ دوم: مشخص شدن منشأ پیدایش شیعه 173
- چکیده 174
- اشاره 176
- مهدویت 177
- تولد و غیبت صغرای حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 177
- امامت خاصه 177
- مروری بر مباحث پیشین 177
- 1. مجازات مردم و نیز حفظ جان حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه) 178
- فلسفۀ کلی غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 178
- اشاره 178
- 3. امتحان الهی و تمییز مؤمنان خالص و واقعی 179
- 2. نومید شدن مردم از حکومت های بشری و کسب آمادگی و لیاقت برای درک حضور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 179
- اشاره 180
- فلسفۀ و ویژگی های غیبت صغری 180
- ارتباط با حضرت از طریق نایبان خاص در غیبت صغری 180
- معنای غیبت و ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 181
- ویژگی های غیبت کبری و تفاوت آن با غیبت صغری 181
- ظهور امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 182
- اهداف ظهور و ویژگی های حکومت جهانی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) 184
- اشاره 195
- مروری بر مباحث پیشین 196
- منجی موعود از دیدگاه ادیان 196
- اشاره 201
- دیدگاه های مشترک شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 201
- مهدی موعود از دیدگاه اهل سنت 201
- دیدگاه های اختلافی شیعه و اهل سنت دربارۀ مهدی موعود 203
- اشاره 205
- 2. خداپرستان 205
- 1. ملحدان و منکران خدا 205
- 4. اهل سنت و وهابیان 206
- 3. یهودیان و مسیحیان 206
- ولایت تکوینی ائمه (علیهم السلام) 208
- اشاره 208
- 1. وساطت در فیض 209
- 3. امکان ارتباط روحی و معنوی مردم با امام معصوم 212
- 4. مشمول دعای امام شدن 213
- 5. امکان مشاهده و ارتباط حضوری و مستقیم با امام در زمان غیبت 213
- چکیده 216
- معرفی چند نرم افزار و سایت اینترنتی در موضوع مهدویت 218
- معرفی منابعی در موضوع امامت برپایه منابع اهل سنت 219
- نرم افزارها و سایت های اینترنتی 220
- نکاتی دربارۀ منابعی که در این مجموعه دروس از آن ها استفاده شده است 221
- ضمیمه 222
انسان های دیگر در آینده دقیقاً چه کاری انجام می دهند؛ از این رو اخبار قطعی از افعال اختیاری بشر در آینده تنها می تواند از علم نامحدود و خطاناپذیر خداوند ناشی شود، نه از علم ناقص و خطاپذیر انسان.
به این ترتیب اخبارهای غیبی قرآن دربارۀ اموری که به اعمال اختیاری انسان ها در آینده مربوط است، الهی بودن این کتاب را اثبات می کند. نمونه هایی از این اخبارهای غیبی را ذکر می کنیم.
کافر مردن ابو لهب و همسرش
قرآن در سورۀ تبّت خبر می دهد که ابو لهب و همسرش در قیامت به جهنم خواهند رفت(1) که این به معنای بی ایمان ماندن آن ها تا هنگام مرگ است. این آیات در اوایل بعثت نازل شده است و در آن زمان هر دوی آنان زنده بودند و می توانستند به اختیار خود ایمان بیاورند و اگر، حتی یک روز پیش از مرگ،(2) چنین می کردند، پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله) و قرآن به دلیل این ادعای دروغ نزد مردم بی اعتبار می شدند. اما آیات قرآن با قاطعیت خبر داده است که آن دو تا پایان عمر ایمان نخواهند آورد که این خبر حاکی از الهی بودن این کتاب است.
کافر مردن ولید بن مغیره
قرآن علاوه بر این که از جهنمی بودن و کافر مردن ابو لهب و همسرش خبر می دهد، دربارۀ ولید بن مغیره هم، که از بزرگ ترین دشمنان پیامبر اسلام بود، چنین خبری را می دهد:
سَأُصْلِیهِ سَقَرَ وَ ما أَدْراکَ ما سَقَرُ لا تُبْقِی وَ لا تَذَرُ لَوّاحَهٌ لِلْبَشَرِ3
به زودی او را وارد سقر (مرتبه ای از عذاب بسیار شدید دوزخ) می کنیم و تو چه می دانی (یا: چه خوب می دانی) که سقر چیست. (آتش و عذابی است که) نه چیزی را باقی می گذارد و نه چیزی را رها می سازد. پوست را کاملاً دگرگون می سازد.
مفسران در بیان شأن نزول این آیات گفته اند که این آیات دربارۀ ولید است. ولید (یا هر کسی که آیات دربارۀ او است) می توانست با ایمانی زبانی و ظاهری تمام این پیشگویی و در نتیجه قرآن را بی اعتبار سازد، اما پیامبر با قاطعیت خبر داد که او در جهنم عذابی بسیار سخت خواهد داشت و این به معنای آن است که او بر کفر خود باقی خواهد ماند. چنین خبر قاطعی از آیندۀ افراد جز از ناحیۀ خداوند نمی تواند باشد.
پیروزی سپاه روم بر ایران
قرآن در آیات اول سورۀ روم چند خبر غیبی می دهد:(3)
1- . تَبَّتْ یَدا أَبِی لَهَبٍ وَ تَبَّ ما أَغْنی عَنْهُ مالُهُ وَ ما کَسَبَ سَیَصْلی ناراً ذاتَ لَهَبٍ وَ امْرَأَتُهُ حَمّالَهَ الْحَطَبِ فِی جِیدِها حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ؛ بریده باد دستان ابو لهب. او به زودی وارد آتشی می شود که شعله ای فروزان و پرلهیب دارد و همسرش (هم با او وارد آن می شود) در حالی که هیزم کش (دوزخ) است و در گردنش طنابی از لیف خرما است؛ مسد/ 5-1.
2- . ابو لهب پس از جنگ بدر و با وضعی بسیار فلاکت بار از دنیا رفت.
3- . غُلِبَتِ الرُّومُ فِی أَدْنَی الْأَرْضِ وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَیَغْلِبُونَ فِی بِضْعِ سِنِینَ لِلّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ وَ یَوْمَئِذٍ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ بِنَصْرِ اللّهِ؛ رومیان در سرزمینی نزدیک مغلوب شدند. اما آنان پس از مغلوب شدنشان، در چند سال بعد، پیروز خواهند شد... و در آن روز مؤمنان به علت یک پیروزی الهی خوشحال می شوند؛ روم/ 5-2..