کلام و عقائد 2 : نبوت و امامت صفحه 87

باشد، ولی خداوند می خواهد که حق را با کلمات خود تقویت و تثبیت کند و ریشه کافران را قطع نماید.

از تعبیر «إِذْ یعِدُکُمُ اللَّهُ» معلوم می شود که پیامبر پیش تر این مطالب را به مسلمانان گفته بود و این آیه برای یادآوری و ثبت آن نازل شده است. در این آیۀ چند خبر غیبی آمده است:

1. شما مسلمانان حتماً با یکی از این دو گروه مواجه می شوید.

2. نیت و تمایل قلبی شما این است که به جای مواجه شدن با گروه نظامی با کاروان تجاری مواجه شوید.

3. خدا با پیروزی شما بر مشرکان حق را آشکار می کند و ریشۀ کفر را که همان سران کفار باشند، قطع خواهد کرد.

همچنین قرآن در آیه ای دیگر از شکست و فرار مشرکان خبر می دهد:

سَیُهْزَمُ الْجَمْعُ وَ یُوَلُّونَ الدُّبُرَ1

به زودی این جمعیت شکست می خورند و پا به فرار می گذارند.

تمام این پیشگویی ها به وقوع پیوست. این احتمال وجود داشت که بر خلاف تمام محاسبات پیشین، پیامبر با هیچ یک از این دو گروه روبه رو نشود. همچنین در آن زمان هیچ کس احتمال نمی داد که گروه اندک مسلمانان با حداقل امکانات و تجهیزات (دو اسب، چند شتر و سلاح هایی اندک و ضعیف) بر سپاهی که چند برابر آن ها بود و به بهترین سلاح ها مسلح و مجهز بود، پیروز شود. از این رو می توان دریافت که این پیشگویی از محاسبات سیاسی و نظامی معمول ناشی نبوده و تنها از علم بی پایان و قطعی الهی نشئت گرفته است.

بازگشت پیامبر به مکه

پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) هنگامی که مکه را ترک و به مدینه هجرت کرد، در ضعیف ترین موقعیت اجتماعی و سیاسی قرار داشت و هیچ کس گمان نمی کرد که ایشان پس از چند سال به چنان قدرت نظامی و سیاسی دست یابد که بتواند دوباره به مکه بازگردد، اما قرآن در آیۀ زیر، بازگشت وی به مکه را پیشگویی می کند:

إِنَّ الَّذِی فَرَضَ عَلَیْکَ الْقُرْآنَ لَرادُّکَ إِلی مَعادٍ2

همان خدایی که (ابلاغ و تعلیم) قرآن را بر تو واجب کرد، تو را به زادگاه خود باز می گرداند.

این احتمال قوی وجود داشت که پیامبر در همان موقعیت ضعیف خود باقی بماند و یا حتی پیش از فتح مکه در یکی از جنگ ها کشته شود که در این صورت این پیشگویی دروغ و تمام قرآن و نبوت پیامبر بی اعتبار می شد، اما قرآن در این آیه با قطع و یقین بر این پیشگویی تأکید می کند و این جز حاکی از صدق ادعای نبوت نمی تواند باشد.