مذاهب صفحه 1000

صفحه 1000

پاسخ به پرسش شما تنها با یک دیدگاه صحیح انسان شناسانه روشن می گردد و آنچه این مساله را مبهم و لاینحل گذاشته نداشتن انسان شناسی درست و واقعی است ؛ یعنی باید دید از دیدگاه انسان شناختی چه عواملی در ساختار شخصیت انسان کنش های او و راهی که به سوی سعادت یا شقاوت برمی گزیند موثر است . اگر دقیقا" سوال را بکاویم می بینیم یک پیش فرض او مانولوژیک نادرستی در آن نهفته و آن این است که هر انسانی بدون دخالت هیچ عامل دیگری جبرا" طبق نظام تربیتی خانوادگی و اجتماعی خود حرکت خواهد کرد و زبان کنش و کردار بازگو خواهد کرد . در نتیجه جبرا" در خانه معاویه یزید و در خانه علی (ع) حسین ( ع ) پرورش می یابد . این دیدگاه که تا حدودی زیربنای روان شناسی رفتارگراست سلوک آدمیان را بازتاب و رفلکس شرطی محیط و مانند ترشح بزاق از دهان سگ در آزمایشات پاولف می داند .اگر ما بشر را چنین موجودی بشناسیم قطعا" جای این پرسش هست و یزید باید بتواند آن گونه احتجاج نماید، لیکن نگرش واقع بینانه و ریالیستی قرآن آدمی را به گونه ای دیگر معرفی می نماید .برخی از خصوصیات این دیدگاه از قرار زیر است :

1 ) هر انسانی ترکیبی از گرایش های گوناگون و متنوع در دو جهت معنوی و مادی است .

2

) هر انسانی با فطرت پاک توحید آفریده شده و ذاتا" خداشناس و خداجوست .

3 ) هر انسانی دارای اراده و اختیار و قدرت انتخاب است و لذا بااراده خود می تواند به سمت برخی از تمایلات درونی گراید و با بعضی دیگر مقابله نماید .

4 ) هر انسانی از درون توسط پیامبر باطنی ( عقل و فطرت ) هدایت یافته و به خوبی می تواند راه نیک را از بد باز شناسد .

5 ) خداوند منان اکتفا به هادی باطنی نکرده و به لطف خویش از طریق عوامل بیرونی ( پیامبران ) نیز مشعل فروزان هدایت را فرا راه انسان قرار داده ( و لکل قوم هاد ) و در قیامت هم بر اساس آنچه از طریق آنان آموخته محاسبه می کند ( و ما کنا معذبین حتی نبعث رسولا ) .

6 ) هر انسانی قابلیت تاثیرپذیری از عوامل بیرونی و یا خودداری از اثرپذیری و مقاومت در برابر آنها یا تغییرشان را داراست . عواملی که برشمردیم مربوط به همه انسان هاست و از نظر ذات انسانی در امور فوق فرق ماهوی بین امام حسین (ع) یزید وجود ندارد . از این رو هم امام حسین (ع) می توانست در خانه علی (ع) راه یزید را پیش گیرد و هم یزید راه حسین (ع) را، چنان که نمونه های بسیاری در تاریخ وجود داشته است . مگر پیامبر اکرم (ص) و سایر مردم متعلق به یک جامعه فاسد نبوده اند؟ مگر حمزه و ابوجهل هر دو عموی پیامبر نبوده و در یک خانه رشد نیافتند؟ مگر دختر ابوسفیان ام حبیبه و دختر ابوبکر

عایشه هر دو همسر پیامبر نبودند؟ مگر حر و عمر سعد به طور یکسان نسبت به امام حسین (ع) آگاهی نداشتند و در شرایط محیطی مشابهی زیست نکرده اند؟ پس چرا با شرایط نسبتا مساوی یکی خود را به اعلی علیین رساند و دیگری به اسفل سافلین ؟ مگر پسر همین یزید ( معاویه بن یزید ) نبود که پس از مرگ پدرش اعلام کرد پدر و جد م غاصب حکومت بودند و من حکومت را حق حسین بن علی (ع) می دانم و کناره گرفت ؟ و مگر جعفر فرزند امام عسکری (ع) نیست که به کذابیت و دروغ گویی مشهور است و خواستار غصب مقام امامت بود؟ اینها همه و همه یک نکته دقیق انسان شناختی را نشان می دهد و آن این است که تربیت و محیط گرچه موثرند ولی نقش آنها تنها و تنها به مثابه ( ( علت شرطی ) ) و زمینه برای رشد یا انحطاط است نه ( ( علت حقیقی ) ) . پس علت اصلی همان اراده انسانی است و این خود انسان است که در دو راهی ( ( سعادت ) ) و ( ( شقاوت ) ) با آگاهی و با میل و اختیار خویش یا به ندای ( ( فطرت توحید ) ) پاسخ مثبت می گوید و یا به آن پشت پا زده و ره به سوی ( ( شیطان نفس ) ) می پیماید . اکنون می گوییم به فرض اگر یزید در قیامت چنین سوالی بکند آیا خدا در جوابش نخواهد گفت : اگر پدر تو معاویه بود ولی مگر

به تو فطرت الهی و گرایشات معنوی و عقل و اختیار و قدرت انتخاب صحیح و مشعل هدایت نبوی(ص) را عنایت نکردم ؟ پس آن همه الطاف کجا رفت ؟ آیا چون پدرت معاویه بود دیگر قدرت فکر و درک و انتخاب راه صحیح هم نداشتی ؟ آیا اگر اندک گامی به سوی من بر می داشتی الطاف بیکران من به سوی تو سرازیر نمی شد؟ پس چطور همسر فرعون راه خدا را برگزید و ساحران دربار فرعون در برابر حق به سجده افتادند در حالی که فرعون زود تر از آنها معجزه موسی (ع) را دیده و ایمان نیاورده بود؟ و بر همین اساس است که ثواب و عقاب معنا دارد .البته کسانی که در محیط سالم تربیت یافته اند براساس عدالت الهی مسئولیت بیشتری نسبت به دیگران دارند و مسلما" مسئولیت بزرگ شده در خانه معاویه به اندازه کسی که در خانه اهل بیت - علیهم السلام - رشد یافته نیست و خداوند اعمال هر کسی را به تناسب نعمت هایی که به وی عطا کرده می سنجد و برای هر بنده ای در قیامت سه دیوان گشوده می شود : دیوان ( ( سییات ) ) ( ( حسنات ) ) و ( ( نعمات ) ) . و یکی از آن نعمت ها محیط تربیتی است . جالب آن که قرآن می فرماید : خداوند و فرشتگان مجرمان را مورد سوال قرار می دهند که : ( ( الم یاتکم نذیر؟ قالوا: بلی ) ) و در مورد عذاب می پرسند ( ( الیس هذا بالحق ؟ ) ) باز پاسخ

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه