کتابخانه بالقرآن

مذاهب صفحه 1215

صفحه 1215

چرا بر تربت کربلا سجده می کنند؟

فلسفه اش شاید به این امر بر گردد که در فرهنگ اسلامی به ویژه در فرهنگ شیعه، شهید و کشته شدن در راه خدا از اجر و ارزش بسیاری بهره مند است. شیعه برای اجر نهادن به فداکاری های سرور شهیدان، حسین بن علی(ع) از خاک کربلا مهر درست می کند و بر آن سجده می کند. علامه امینی می نویسد: آیا بهتر آن نیست که سجده گاه، از خاکی قرار داده شود که در آن چشمه های خونی جوشیده است که رنگ خدایی داشته است؟ تربتی آمیخته با خونِ کسی که خداوند، او را پاک قرار داده و محبّت او را اجر رسالت محمّدی(ص) قرار داده است! خاکی که با خون سرور جوانان بهشت و ودیعه محبوب پیامبر و خدا عجین گشته است...".(6)

بدین جهت است که فقیهان ما فتوا داده اند که برای سجده بهتر از هر چیز تربیت سید الشّهداء است.(7)

بعد از شهادت امام حسین(ع) سجده بر تربت حضرت نزد شیعیان متداول و مرسوم شد و این را شیعه از امامان خود آموخته است. شیخ طوسی گفته که امام صادق(ع) مقداری از تربت حضرت امام حسین(ع) را در کیسه ای از دیبای زرد قرار داده بود، و هنگام نماز آن تربت را

روی سجاده خود ریخته و بر آن سجده می کرد و می فرمود: "سجده کردن بر خاک تربت حضرت ابی عبداللَّه حجاب های هفتگانه را کنار می زند".

این رسم بین شیعیان بود که تربت با خود بر می داشتند تا هنگام نماز بر آن سجده کنند و چون همراه داشتن خاک مشکل است، کم کم به این فکر افتادند که خاک را به صورت مهر بسازند و این کار به عرض حضرت ولی عصر - ارواحنا فداه - رسید و حضرت طی توقیعی (نوشته ای) این عمل را رخصت دادند.(8)

پی نوشت ها:

1. رساله عملیه، امام خمینی، مسئله 1076.

2. لغت نامه دهخدا، واژه مهر.

3. سنن بیهقی، ج 1، ص 439.