مذاهب صفحه 1315

صفحه 1315

متکلم معروف اشعری به نام علاء الدین قوشجی (متوفای 879) می گوید: عمر بن خطاب نسبت به سه چیز هشدار داد، و گفت:

«ثلاث کن علی عهد رسول الله(ص) و أنا أنهی عنهن و اُحرِمهن و أُعاقِر علیهن: مُتعه النساء، و مُتعه الحج و حی علی

خیر العمل». (شرح تجرید قوشجی: بحث امامت.)

[سه چیز در عهد رسول خدا رسمیت داشت و من از آنها باز می دارم، و تحریم می کنم و مؤاخذه می نمایم:1. متعه زنان، 2. متعه حج، 3. گفتن حی علی خیر العمل.]

مصحلت اندیشی خلیفه، گذشته بر این که نوعی اجتهاد در مقابل نص بود، می تواند نسبت به خود حجت باشد نه برای دیگران و نه برای آیندگان، اگر آیندگان از جریان آگاه شدند باید سنت را بر بدعت مقدم بدارند، خصوصاً که ملاک دگرگون گردیده است و دیگر جهادی بر ضد کفر و شرک نیست.

از آنجا که یک چنین بدعت کار آسانی نبود، بزرگانی بر این نهی ارزش قائل نشده و به هنگام اذان این جمله را می گفتند.

برهان الدین حلبی (975- 1044) در سیره خود می نویسد: عبدالله بن عمر و علی بن الحسین در اذان پس از « حی علی الفلاح» جمله «حی علی خیر العمل» می گفتند( سیره حلبی:2/305.)

و از آنجا که گفتن این جمله نوعی شعار مخالفت بود، پیوسته در طول تاریخ موافق و مخالف از آن بهره می گرفتند.

در انتفاضه حسنی ها آنگاه که حسین بن علی بن حسن صاحب فخ بر مدینه مسلط شد، عبدالله بن حسن أفطس بر بالای مناره ای که روی مرقد پیامبر گرامی(ص) است، قرار گرفت، و به مؤذن گفت: بگو: « حی علی خیر العمل» مؤذن نیز این جمله را به زبان راند.( مقاتل الطالبیین: نگارش ابو الفرج اصفهانی (284- 356)، 446)

و نیز در دولت آل بویه که تمایلات شیعی داشتند شعار شیعیان بغداد در اذانها جمله« حی علی خیر العمل» بود،آنگاه که سلجوقی ها روی کار آمدند این شعار ممنوع گردید، و شگفت این است

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه