مذاهب صفحه 1350

صفحه 1350

بنابراین مستحب است مسلمانان به زیارت قبور مؤمنان بویژه بستگان و کسانی که بر آنان حقی دارند بشتابند تا بدین وسیله مشمول رحمت و مغفرت الهی گردند و موجبات خشنودی درگذشتگان آنها نیز فراهم آید و نیز زمینه ای باشد برای عبرت آموزی از این وادی آرام و خاموش.

اما در مورد بخش دوم پرسش باید گفت طبق آنچه در روایات آمده است این فواید سه گانه اختصاص به مردان ندارد و روایات از اطلاق عموم برخوردار است. همچنین در روایات شیعه و سنی نقل شده که فاطمه(س) دختر رسول گرامی اسلام هر هفته برای زیارت قبر عموی بزرگوار خود حمزه به احد می رفت و در کنار قبر او نماز به جا می آورد و برای آن شهید بزرگوار طلب رحمت و مغفرت می نمود.{6}

همچنین براساس روایات اهل سنت رسول خدا(ص) به همسرش نحوه زیارت کردن قبور را آموزش داد و فرمود: به هنگام زیارت قبر «السلام علی اهل الدیّار من المومنین و المسلمین یرحم اللَّه المستقدمین منا و المستاخرین و انا ان شاءاللَّه بکم لاحقون»{7} بگوید.

عایشه همسر پیامبر نیز به زیارت قبور می رفت.{8} همچنین علمای اهل سنت روایت حدیث رقم 1574 «لعن رسول اللَّه زورات القبور»{9} را مصداق نهی کراهتی می دانند. مؤلف کتاب مفتاح الحاجه - شرح صحیح ابن ماجه - می گوید: «علما درباره این نهی پیامبر دو نظریه دارند، گروهی آن را نهی تحریمی می دانند و گروهی نهی کراهتی؛ ولی اکثر آنان م٘ʙ˜ϘǙƘϠدر صورتی که زن از ٘ϙŠبروز فتنه مطمئن

باشد، می تواند به زیارت قبر برود».{10}

البته باید توجه داشت که زنان باید به هنگام زیارت اهل قبور از سر و صدا و گریه های بلند و نیز از اختلاط با مردان نامحرم پرهیز نمایند؛ از این رو برخی از فقها زیارت قبور را برای خانمهای جوان در صورتی جایز می دانند که زیارت آنها همراه با اختلاط و بی وقاری نباشد. مؤلف کتاب الفقه علی المذاهب الاربعه می نویسد: «همان گونه که زیارت قبور برای مردان جایز است برای زنان پیری نیز که بیم فتنه برای آنان نیست، جایز است البته در صورتی که همراه با ناله و فریاد نباشد؛ ولی اگر زیارت آنها با ناله و فریاد همراه شود حرام است. اما زیارت کردن برای زنان جوانی که خارج شدن آنها موجب فتنه و فساد می شود حرام است».{11}

علامه محمد امین معروف به ابن عابدین - از فقهای بزرگ حنفی می گوید: «قول صحیح تر این است که زیارت قبور برای زنان جایز است ولی در شرع یقین حاصل شده که کراهت دارد؛ به همان دلیلی که در مسأله تشییع جنازه گفته شد و نیز دیگری گفته اگر زیارت قبور توسط زنان برای تازه شدن حزن و گریه و ناله باشد همچنان که عادت زنان است جایز نیست و حدیث لعن اللَّه...، نیز به چنین رفتاری نظر دارد ولی اگر زیارت برای عبرت گرفتن و طلب رحمت برای درگذشته باشد، بدون این که زایر گریه کند و به قبور صالحان تبرک جوید و نیز زایر زنی پیر باشد اشکالی ندارد ولی اگر زیارت کننده زنی جوان باشد کراهت دارد؛ همچنان که حاضر شدن آنها در مساجد برای نمازجماعت کراهت دارد».

آیت اله سید محمد

کاظم یزدی در کتاب مشهور خود عروهالوثقی پیرامون زیارت قبور چنین می گوید: «زیارت قبور مؤمنین و سلام بر آنها با عبارت «السلام علیکم یا اهل الدیار... و همچنین قرائت قرآن و طلب رحمت و مغفرت برای آنان بویژه در در روزهای دوشنبه و پنجشنبه و بخصوص در عصر این دو روز و صبح شنبه، برای مردان و زنان به شرطی که بدون جزع و همراه با صبر باشد مستحب است».{12}

[1].صحیح، ابن ماجه، ج 1، باب «ما جاء فی زیاره القبور»، ص 113.

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه