مذاهب صفحه 1365

صفحه 1365

اما در اینکه معنای اصطلاحی اسلام و ایمان چیست و آیا آن دو مترادف هستند یا با یکدیگر ارتباط دارند یا یکی دایره اش

وسیع تر و دیگری ضیق تر است، اختلاف هست. ابوطالب مکی در کتاب قوت القلوب گوید: مبانی اسلامی پنج چیز است: نخست شهادت به یگانگی خداوند و اینکه محمد(ص) بنده و رسول اوست. و این دو مثل یک چیز می باشند... .

دوم: بر پا داشتن نمازهای پنجگانه، سوم: دادن زکات، چهارم: روزه ماه رمضان، پنجم: حج خانه خدا. در روایتی از رسول خدا(ص) آمده است: اسلام بر پنج چیز بنا نهاده شده است: گواهی به یگانگی خدا و اینکه محمد رسول الهی است و برپا داشتن نماز و دادن زکات و روزه ماه رمضان و حج خانه خدا.

و ارکان ایمان

هفت چیز است: ایمان به اسماء و صفات خداوند و ایمان به کتب الهی و انبیاء الهی و ایمان به ملائکه و شیاطین و ایمان به بهشت و دوزخ و اینکه آن دو پیش از خلقت آدم(ع) مخلوق شده اند و ایمان به زنده شدن پس از مرگ و ایمان به تمامی قَدرهای الهی چه خوب آنها و چه بد آنها.... و ایمان به احادیث صحیح پیامبر(ص) و پذیرفتن تمامی آنها و واجب دانستن فرمانبری از آن حضرت و التزام به آن زیرا خداوند پیروی و اطاعت از رسول خدا(ص) را شرط ایمان و آن را قرین طاعت خویش عنوان کرده، فرموده است: (اَطیعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ اِنْ کُنْتُم مُؤمنین).{3}

البته پایه دین اسلام بر گواهی به یگانگی خداوند و شهادت به رسالت حضرت محمد(ص) چیده شده و لذا منکر این دو رکن به نظر کلیه فرق اسلامی، از جرگه اسلام خارج است و در مقابل، کسی که این دو جمله را بر زبان بیاورد، حکم اسلام بر او بار می گردد و با او معامله فرد مسلمان می شود.{4} و به نظر شیعه، اصول اسلام بر سه پایه توحید، نبوت، معاد و اصول مذهب - که نقطه افتراق و وجه تمایز این دین با فِرق اهل سنت است - یعنی عدل و امامت می باشد.{5} البته معتزله نیز عدل را جزو اصول دین می دانند.{6} نکته مهم قابل استنباط از اقوال پیشین آن است که برخی از اعتقادات چون توحید، نبوت، معاد میان همه مسلمانان مشترک است و برخی چون امامت مورد اختلاف می باشد. و از سویی برخی از ارکان و اصول دین، صرفاً نظری است و برخی جنبه عملی

دارد. و هر کس بر پایه فرقه و مذهبی که دارد و انتخاب کرده، باید به حک و اصلاح عقاید و اعمال عبادی خویش برآید و خود را با آنها تطبیق نماید. بر این اساس هر چند یک نفر اهل سنت متدین مسلمان محسوب می شود ولی از نظر شیعه چون برخی از امور اعتقادی را قبول ندارد، اصطلاحاً مؤمن به شمار نمی آید.

[1].ر.ک: موسوعه الفقه الاسلامی المقارن، ج 9، ص 275؛ المجلس الاعلی للشؤون الاسلامیه، قاهره، 1392ه’، ماده «اسلام».

[2].ر.ک: مأخذ پیشین، ص 278.

[3].ر.ک: الوحده العقائدیه عند السنه و الشیعه، عاطف سلام، ص 52 و 53، - با تصرف، دارالبلاغه، بیروت، چاپ اول: 1407ه’.

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه