مذاهب صفحه 1373

صفحه 1373

شافعی ها پیروان ابو عبداله محمد بن ادریس بن عباس بن عثمان بن شافع هاشمی قرشی

(150 - 204 ه’ ق) هستند.{5} مذهب شافعی در زمان ظهور عثمانیان در ممالک اسلامی رواج بسیار یافت و در آغاز قرن دهم هجری دیگر مذاهب را تحت الشعاع قرار داد. در مصر هم این مذهب منتشر شد که به دست فاطمیون، فقه اهل سنت در آن جا منقرض شد و بار دیگر صلاح الدین ایوبی آن فقه را برگرداند. امروزه بسیاری از مسلمانان فلسطین، اردن، سوریه، لبنان، عراق، حجاز، پاکستان، هند، اندونزی،، یمن و کردهای ایران شافعی هستند.{6}

مالکی

مالکی ها پیروان ابو عبداله مالک بن انس بن مالک الاصبحی الحمیری (93 - 179 ه’ ق) هستند. زادگاه و مدفن او مدینه است. این مذهب فقهی در مدینه نشأت یافت و در حجاز قاره آفریقا منتشر گشت. سپس مردم مغرب و اندلس آن را پذیرفتند. مذهبی مالکی در زمان حکم بن هشام به بهترین وضعیت در اندلس رسید که عامل نشر آن هم یحیی بن یحیی فقیه مالکی بود.{7} اکنون این مذهب در مراکش، الجزایر، تونس، لیبی، مصر، سودان، بحرین و کویت رواج دارد و پیروان آن نزدیک به 50 نفر هستند.{8}

حنبلی

حنبلی ها پیروان احمد بن محمد بن حنبل ابو عبداله شیبانی وائلی (164 - 241 ه’ ق) هستند. وی ایرانی الاصل، از شهر مرو و پدرش فرماندار سرخس بود. او برای کسب دانش به کوفه، بصره، یمن، شام، مغرب، الجزایر، عراق، فارس و خراسان سفر کرد. مذهب حنبلی تا قرن هشتم رواج فراوان داشت. شمار حنبلی ها در جهان اسلام بسیار کم است.

مقدسی می نویسد: بیش تر مردم اصفهان، ری و غیر آن از بلاد ایران مذهب حنبلی داشتند و نام معاویه را احترام می کردند و در شام و فلسطین

عده کثیری حنبلی بودند. مذهب حنبلی در قرن دوازدهم هجری به تبلیغ محمد بن عبدالوهاب و شمشیر خانواده آل سعود، در جزیره العرب رواج بسیار یافت و به نام مذهب وهابی، آیین قانونی آن سرزمین گردید و در بلاد خلیج فارس و مصر شایع گشت، البته محمد بن عبدالوهاب تجدید نظری در آن مذهب کرد و عقاید خود را بر آن استوار ساخت.{9}

این مذهب مانند سه مذهب دیگر انتشار وسیعی نیافت، لکن در جامعهالازهر مصر تدریس می شود. علل عدم انتشار وسیع این مذهب: 1. اعتماد زیاد بر روایت و منقولات که در بین آن ها روایات ضعیف هم هست؛ 2. عدم اجتهاد مگر به سبب ضرورت؛ 3. هیچ حکومتی از این فقه تقلید نکرد مگر در دوره جدید در حجاز.{10}

[1].دائره المعارف بزرگ اسلامی، کاظم موسوی بجنوردی، ج 5، ص 400.

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه