ما شیعیان آداب و مستحبّات نماز را از روایات اهل بیت(علیهم السلام) و عمل آنها گرفته و به طوری که فرموده و عمل کرده اند عمل می کنیم و دستها و انگشتها را به آن گونه که مطابق دستور پیامبراکرم(ص) و ائمه اطهار(علیهم السلام) است قرار می دهیم ولی اهل تسنن برخلاف این عمل می کنند و دو روایت - به چند طریق - در صحیح مسلم است که رسول اللَّه (ص) در تشهد نماز با انگشت سبابه اشاره کرد - و اشار بأصبعه السبّابه -{1} در توجیه و مقصود از آن اختلاف دارند و در کیفیت آن نیز با هم اختلاف دارند.
مالکی ها گفته اند: در حال تشهّد مستحب است انگشت سبابه را به طور مکرّر حرکت دهند.
حنفی ها گفته اند: در آخر تشهد در حال گفتن «لا اله» انگشت را به طرف بالا ببرند و در حال گفتن «إلاّ اللَّه»پایین بیاورند، یعنی نمازگزار به وسیله زبان، با گفتن «لا إله» نفی الوهیت از غیرخدا می کند و با اشاره به وسیله انگشت نیز نفی الوهیت از غیر خدا می کند و با گفتن «إلاّ اللَّه» اثبات الوهیت برای خدا می کند. [بالا بردن، اشاره به نفی است و پایین آوردن اشاره به اثبات. هماهنگ کردن قول و فعل و اعتقاد].{2}
حنبلی ها گفته اند: هنگام تلفّظ نام خدا با انگشت سبابه اشاره کنند.
شافعی ها گفته اند: هنگام گفتن «إلاّ اللَّه» انگشت سبابه را بالا ببرند و در تشهّد اول تا وقت ایستادن و در تشهّد آخر تا سلام نماز
همچنان انگشت را بدون حرکت بالا نگهدارند.{3}
[1]. صحیح مسلم: کتاب المساجد، ص 266، باب صفه الجلوس فی الصلاه و کیفیه وضع الیدین علی الفخذین، ح 579 و 580.
[2]. صلاه المؤمن القحطانی، ص 224.
[3]. الفقه علی المذاهب الاربعه، ج 1، «الاشاره بالإصبع السبابه فی التشهد» ص 265.