کتابخانه بالقرآن

مذاهب صفحه 385

صفحه 385

زحمات و رنجهایی که رسول اکرم (ص) در طریق هدایت مردم متحمل گشته بپردازد.

نکته مهمی که باید بدان توجه کرد اینست که در اسلام، پیامبر و ائمه (ع) مسئولیت رهبری و سرپرستی مسلمانان را هم از بعد مذهبی و هم سیاسی و اجتماعی بر عهده دارند و قطعاً هر عقل سلیمی می پذیرد که فردی که رهبر و حاکم جامعه است باید از یک سری امکانات مادی برخوردار باشد تا بتواند به ادراه امور بپردازد و این ارتباطی با امر رسالت که خداوند می فرماید پاداش زحمات و رنجهای تو در امر پیامبری و هدایت مردم بر من است ندارد. چرا که هرگز از سوی مردم قابل پرداخت نبوده و نیست، بلکه تعلق خمس به پیامبر و ائمه بدان جهت است که دست این بزرگواران را در خدمت رسانی بیشتر به مردم نیازمند از نظر مادی و تقویت امور دینی که هزینه هایی را در بر دارد، باز گذارد. و از آنجایی که مصرف زکات در مورد سادات حرام است. خداوند مصرف خمس را برای آنان مقرر فرموده است. امام صادق (ع) می فرماید: "خداوند هنگامی که زکات را بر ما حرام کرد، خمس را برای ما قرار داد. بنابراین زکات بر ما حرام و خمس بر ما حلال است. " (4)

نص صریح قرآن کریم هم به موضوع پرداخت خمس از سوی مسلمین اشاره دارد و در این باره می فرماید:

"بدانید هر گونه غنیمتی که به شما رسد خمس آن (یک پنجم) متعلق به خداوند و پیامبر (ص) و ذی القربی (امامان اهل بیت) و یتیمان و مسکینان و در راه ماندگان است، اگر شما

به خدا و آنچه بر بنده خود در روز جدایی حق از باطل روز درگیری دو گروه (درگیری جنگ بدر) نازل کردیم ایمان آورده اید" (5)

لذا طبق مقررات الهی نیازمندان غیر سادات می توانند مخارج سال خود را از محل وجوهات زکات دریافت کنند ولی از خمس محرومند و نیازمندان سادات مننها می توانند از محل خمس نیازهای خود را برطرف کنند و حق استفاده از زکات را ندارند.

اما نکته قابل توجه در این باره این است که پرداخت خمس به جهتی تأیید همان درخواست نبوی مبنی بر دوستی اهل بیت از سوی مردم است. زیرا یاری دادن پیامبر و امام معصوم از نظر مادی در جهت تقویت و نشر حقایق دینی و برطرف کردن نیازمندیهای مادی سادات مستمند در واقع گامی است در طریق دوستی و محبت پیامبر و اهل بیت (ع).

منابع و مآخذ:

1 تفسیر کشاف، ج4، ص220-221، بنقل از تفسیر نمونه، ج20, ص414415

2 شوری، 23