آداب و احکام کسب و کار صفحه 236

عادلانه ی روز اجاره می دهند وسرقفلی هم نمی گیرند ولی در اجاره شرط می نمایند که مادامی که مستاجر در آن جا ساکن است حق تخلیه و افزودن اجاره را ندارند وسال به سال باید اجاره را تمدید نمایند و با مرور زمان اجاره محل ترقّی می کند، در این صورت مستاجر حق انتقال دادن به دیگری را ندارد و موجر ملزم نیست به انتقال به دیگری رضایت بدهد، ولی اگر شخص ثالثی به عنوان مشتری پیدا شود و مستاجر را تطمیع نموده و بگوید: اگر شما این محل را تخلیه کنید مثلاً من صد هزار ریال به شما می دهم، آن وقت او مالک را راضی می نماید که مبلغی بگیرد و به همین شخص اجاره دهد و آن شخص مبلغ صد هزار ریال را به مستاجر اول داده و او تخلیه کرده سپس

خود از مالک با دادن مبلغی که وعده نموده اجاره می کند، که مبلغ صد هزار ریال برای مستاجر اول حلال است زیرا در مقابل انتقال محل مزبور چیزی نگرفته که ذی حق نباشد، بلکه فقط در مقابل تخلیه محل، وجه را گرفته که حق داشت تخلیه ننماید ومشتری از صاحب ملک به اجاره، محل را تصرف می نماید، توضیح آن که: در این صورت سرقفلی در مقابل تخلیه محل است و اجاره محل برای صاحب ملک است.

* مسأله 5 _ شخصی محلّی را اجاره می نماید و با مالک شرط می کند که مالک حق بیرون کردن وتخلیه نمودن آن محل را نداشته باشد، و فقط سال به سال یا ماه به ماه اجرت معمولی را از مستاجر بگیرد، و ایضا مستأجر حق داشته باشد که حق سکنای خود را به دیگری واگذار کند، در این صورت نیز مستأجر می تواند سرقفلی را به دیگری بفروشد یعنی مبلغی از کسی گرفته وحق خود را به او واگذار نماید.