آداب و احکام کسب و کار صفحه 25

بازار خواهد بود.

بزرگ ترین خیانت

امیرالمؤمنین علیه السلام برای یکی از فرمانداران خود نوشت:

«إِنَّ أَعْظَمَ الْخِیَانَهِ خِیَانَهُ الْأُمَّهِ وَ أَفْظَعَ الْغِشِّ غِشُّ الْأَئِمَّهِ.

به راستی که بزرگ ترین خیانت، خیانت در حق امت اسلام و زشت ترین غشّ، فریب پیشوایان است.»(1)

کسانی که جنس سهمیه ای می آورند و موظف هستند عادلانه توزیع کنند، مواظب باشند در حق مردم خیانت نکنند، به دوستان وفامیل های خود زودتر خبر ندهند که حق مردم ضایع شود. جواب حق مردم را دادن، در صحرای محشر و از عهده حقوق مردم بیرون آمدن دشوار است؛ از این رو لازم است بازاریان محترم ظاهر و باطن جنس را در معرض دید مشتری بگذارند و جنس خوب و بد را با هم مخلوط نکنند، و با روحیه قناعت پذیری و انصاف، برکت وخیر و عافیت را از خالق و رازق بخواهند و مردم را شریک خالق ندانند و برخدا توکل کنند نه دست مردم.

از جمله آفت های بازار کسب و کار، احتکار و سوء استفاده از کمبود اجناس در جامعه است.

تاجری که به تعهدهای اخلاقی و وجدان انسانی پای بند نباشد و ثروت اندوزی و عشق به ثروت های بادآورده و سودهای کلان یک شبه، چشم و عقل و وجدان انسانی او را کور کرده باشد، خیلی راحت دست به احتکار اجناس مورد نیاز جامعه می زند و با شایعه در جامعه، کمبود مصنوعی ایجاد می کند. حرص در مردم ایجاد می کند تا به خرید روی آورند و او نیز با سوء استفاده از کمبود واقعی یا مصنوعی و نیاز خریداران، قیمت را بالا برده، جنس را چند برابرقیمت واقعی، عرضه می کند. این افراد، گناه گران فروشی و احتکار را برای خود ثبت می کنند.