آداب و احکام کسب و کار صفحه 32

«بازرگان راستگو و امین، در قیامت با پیامبران و شهیدان است.

همچنین آن حضرت فرمودند: بازرگانان همانا گناهکاران هستند!

از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم پرسیدند: یا رسول الله! مگر خداوند خرید و فروش را حلال نکرده؟

حضرت فرمودند: «و لکِنَّهُمْ یحَدِّثُونَ فَیکْذِبُونَ وَ یحْلِفُونَ وَ یحْلِفُونَ فَیأثِمُونَ؛(1) آری! زیرا آن ها در فروش اجناس خود دروغ می گویند وقسم می خورند، پس گناهکارند.»

امیرالمؤمنان علیه السلام هر روز در بازار می گشتند و سفارش هایی می فرمودند از جمله «وَ جَانِبُوا الْکَذِب...»(2) از دروغ پرهیز کنید.

آداب تجارت

اشاره

یکی از دوستان اهل بیت علیهم السلام نزد امام باقر علیه السلام آمد و گفت: من تصمیم گرفته ام دنبال کار بازرگانی و تجارت بروم و با خود عهد بسته ام که دست به این کار نزنم تا شما را زیارت و با شما مشورت کنم و بخواهم در حقم دعا کنی. آن گاه حضرت ضمن دعا در حق او فرمود:

«عَلَیْکَ بِصِدْقِ اللِّسَانِ فِی حَدِیثِکَ وَ لَا تَکْتُمْ عَیْباً یَکُونُ فِی تِجَارَتِک...

همیشه در سخن گفتن راستگو باش و عیب و ایراد کالای خود را پنهان مکن،

از اعتماد مشتری سوء استفاده مکن که این کار حلال نیست و برای مردم مپسند مگر آنچه برای خود می پسندی، حق بگیر و حق بده، نترس و خیانت مکن؛ زیرا بازرگانان راستگو در قیامت با ملائکه مقرّب خدا هستند، سوگند مخور؛ زیرا سوگندِ دروغ، آتش قیامت را در پی دارد و تاجر گناهکار است، مگر حق بگیرد و حق بدهد، و هرگاه خواستی برای تجارت به مسافرت بروی، زیاد دعا کن واز خداوند طلب خیر نما.»(3)

1- میزان الحکمه، ج1، ص 329.
2- وسائل، ج17، ص 382.
3- وسائل، ج17، ص 385.