آداب و احکام کسب و کار صفحه 41

می رود، چقدر طعام (گندم) داریم؟ عرض کردم: تا چند ماه گندم دارید (ناراحت نباشید). حضرت فرمود: همه را بفروش و هر روز برای همان روز بخر [تا قیمت ها بالا نرود] آن گاه حضرت فرمود: «ای معتب! نصف قوت من و عائله ام را گندم و نصف دیگر را جو قرار بده، هر چند توان آن را دارم که هر روز نان گندم بخورم؛ ولی دوست دارم خداوند ببیند که من در دخل و خرجم میانه روهستم!»(1)

معتب از امام موسی بن جعفر علیه السلام نقل می کند که حضرت به ما دستور داد اجناس خانه را در بازار بفروشیم و هر روز فقط برای همان روز جنس بخریم.

از این دو حدیث و رفتار و اخلاق زیبای ائمه علیهم السلام نکته های بسیاری به دست می آید؛ از جمله این که مردم حرص نزنند و اجناس را در خانه خود انبار نکنند تا کمبود مصنوعی درست نشود و باعث گرانی نگردد. برای مبارزه با گرانی باید عرضه را زیاد کرد، وگرنه سودجویان کار خود را می کنند. بنابراین مردم باید توکل داشته باشند و به داشتن نان همان روز اکتفا کنند، چه رسد به اجناس دیگری که به ضرورت نان نمی رسند!

نکته دیگر این است که: کاسبان و تجار باید در برابر دیگران

احساس مسئولیت بکنند و تنها به فکر خودشان نباشند.

در احادیث، سود بردن از مؤمن، ربا به حساب آمده است و کنایه از زشتی این کار دارد.

از امام صادق علیه السلام نقل شده است که فرمودند: «سود بردن مؤمن از مؤمن ربا به شمار می آید؛ مگر این که بیش از صد درهم جنس از او بخرد، آن وقت می تواند به مقدار خوراک یک روز از او سود ببرد یا برای تجارت و کاسبی از او بخرد، آن وقت می تواند سود سبک و کمی ازاو بگیرد.»(2)

همچنین آن حضرت فرمودند:

«اگر مردی به دیگری بگوید بیا یک معامله خوب کنیم، سود گرفتن براو