ارزش ها و لغزش های نفس صفحه 124

آن گونه که خداوند در قرآن مجید، به صراحت بیان فرموده است، انسان دشمنانی دارد. خداوند این دشمنان را «عدو» نامیده است. عدو یعنی دشمنی که رحم نمی کند. چنین دشمنی اگر بتواند مهار زندگی انسان را به زندگی و منش خود گره بزند و نگذارد کسی این گره را باز کند، تا ابد او را از رحمت پروردگار محروم می کند. (1) محرومیتی که، به ویژه پس از مرگ، درمان پذیر نخواهد بود :

« لاٰ بٰارِدٍ وَ لاٰ کَرِیمٍ » (2)

« فَمٰا تَنْفَعُهُمْ شَفٰاعَهُ الشّٰافِعِینَ » (3)

« وَ لاٰ یُؤْخَذُ مِنْهٰا عَدْلٌ وَ لاٰ هُمْ یُنْصَرُونَ » (4)

« وَ مٰا لِلظّٰالِمِینَ مِنْ أَنْصٰارٍ » (5)

1- 1) - الأمالی للطوسی: 115، حدیث 176؛ بحار الأنوار: 64/67، باب 45، حدیث 5؛ «کَانَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ علیه السلام یَقُولُ ابْنَ آدَمَ لَاتَزَالُ بِخَیْرٍ مَا کَانَ لَکَ وَاعِظٌ مِنْ نَفْسِکَ وَ مَا کَانَتِ الْمُحَاسَبَهُ مِنْ هَمِّکَ وَ مَا کَانَ الْخَوْفُ لَکَ شِعَاراً وَ الْحُزْنُ لَکَ دِثَاراً ابْنَ آدَمَ إِنَّکَ مَیِّتٌ وَ مَبْعُوثٌ وَ مَوْقُوفٌ بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ عز و جل مَسْئُولٌ فَأَعِدَّ جَوَابا.» مستدرک الوسائل: 12/12، باب 53؛ «قَالَ أعدی عدُوٍّ لِلْمَرْءِ غَضَبُهُ وَ شَهْوَتُهُ فَمَنْ مَلَکَهَا عَلَتْ دَرَجَتُهُ وَ بَلَغَ غَایَتَهُ.»
2- 2) - واقعه (56) : 44؛ «نه خنک است و نه آرام بخش.»
3- 3) - مدثر (74) : 48؛ «پس آنان را شفاعت شفیعان سودی نمی دهد.»
4- 4) - بقره (2) : 48؛ «و نه از کسی شفاعتی می پذیرند ، و نه از کسی [ در برابر گناهانش ] فدیه و عوضی می گیرند ، و نه [ برای رهایی از آتش دوزخ ] یاری می شوند .»
5- 5) - بقره (2) : 270؛ «و برای ستمکاران در قیامت یاوری نیست .»