- مقدمه 1
- متن تأییدیه حضرت آیت اللّه خزعلی مفسّر و حافظ کل قرآن کریم 2
- مباحث لغوی و مفاهیم 4
- مبانی لغوی قضا و قدر 6
- مفهوم قضا و قدر 10
- نگاهی به کلمات قضا و قدر در قرآن کریم و احادیث 22
- انسان و سرنوشت در بیان معصوم 24
- جبر یا تفویض 25
- مبانی نظریه اشاعره (جبریون) 27
- مبانی نظریه معتزله (مفوّضه) 28
- نقد اشاعره از نظر قرآن کریم 30
- آثار شوم اعتقاد به جبر مطلق 32
- چرا بعضی افراد به سرنوشت جبری معتقدند؟ 34
- سخنی از پیامبر اکرم در بیزاری از جبریون 36
- نقد معتزله از نظر قرآن کریم 39
- اَمْرٌ بَیْنَ الاَْمْرَیْن؟ 40
- مثالی از امام خمینی (رضوان اللّه تعالی علیه) درباره امر بین الامرین 44
- مثالی از آیة اللّه العظمی خویی در مورد امر بین الامرین 45
- نقد جبر و تفویض از نظر اخبار و احادیث 47
- انسان و سرنوشت از نظر شهید مطهری 51
- قضا و قدر در بیان علی علیهالسلام 55
- نقش عوامل معنوی در سرنوشت انسان 57
- 1 دعا و نیایش 58
- 2 صدقه و احسان 59
- 3 توکل 61
- 4 صله رحم 62
- 6 گناه نکردن 63
- 5 خشنود کردن پدر و مادر 63
- 8 نیکی کردن به جانداران 65
- 7 مجاهدات در راه حق 65
- کلمه قَدَری 66
- جنبه علمی و عمومی قضا و قدر 67
- قرآن و قضا و قدر 70
- جبر سرنوشت و جبر تاریخ و سایر جبرها ممنوع 76
- ابعاد پنجگانه قضا و قدر 81
- 2 قضا و قدر و خداشناسی 82
- 4 قضا و قدر و حقوق و اخلاق 83
- 3 قضا و قدر و معاد شناسی 83
- 5 «قضا و قدر و شناخت صحیح آیات و روایات» 84
- تاریخچه قضا و قدر در میان مسلمین 89
- تبیین فلسفی بحث قضا و قدر 91
- قضا و قدر تکوینی و تشریعی 95
- قضا و قدر علمی و عینی 98
- نقش عوامل معنوی در حوادث از دیدگاه قضا و قدر 101
- تعارضها 108
- خیر و شر در جهان و ارتباط آن با قضا و قدر 110
- تحلیل فلسفی خیر و شرّ 111
- رابطه قضا و قدر با مسأله جبر و اختیار 115
- تحلیلی درباره افعال اختیاری 123
- فلسفه مادی و سرنوشت 124
- حمله اروپای مسیحی به اسلام 125
- استفادههای سیاسی 127
- آثار حتمی و غیرحتمی 128
- سرنوشت 141
- نجات لوط از سرزمین آلودگان 145
- سرنوشت اعمال 146
- سرنوشت شوم 147
- مجازات اقوام پیشین 151
- سرنوشت مردم پس از پیامبر 195
- شناخت قضا و قدر الهی از دیدگاه امام علی علیهالسلام 196
- شناخت جایگاه جبر و اختیار 198
- وصف پروردگار در آفرینش موجودات گوناگون 200
- مشکل درک قضا و قدر 202
- انسان و اختیار 203
- اختیار قابل انکار نیست 204
- انسان و سرنوشت 206
- اراده خدا و سلسله علتها 208
- اراده خدا و اختیار انسان 211
- فواید اعتقاد به قضا و قدر الهی 212
- 2 اعتقاد به علل معنوی و مأیوس نشدن از نارسایی علل مادی 212
- 3 جلوگیری از حزن و سرخوردگی 213
- 4 جلوگیری از غرور و سرمستی 213
- کلام آخر 214
- منابع 216
- هفت ویژگی منحصر بفرد در آثار مکتوب مؤسسه قرآنی تفسیر جوان 217
هیچ جنبندهای نیست مگر اینکه او مهار هستیاش را در دست دارد. به راستی پروردگار من بر راه راست است». (1)
اَمْرٌ بَیْنَ الاَْمْرَیْن؟
امر بین الامرین تفکر شیعی است، شیعه نه به صرف قادریت و صاحب اختیار دانستن خداوند خویشتن را مجبور میبیند و نه به واسطه مختار دانستن خود در امور خداوند را از سلطنت و قادریت میاندازد. بلکه نگرش او جامع هر دو بوده و چنین روش حقی (امر بین الامرین) است.
این عقیده برخلاف پیروان جبر انسان را مختار و برخلاف پیروان تفویض خداوند را قادر و فعال ما یشاء و غنی بالذّات میداند، لکن اراده انسان را در طول اراده مطلق
*****
1- 56 / هود.