- اشاره 1
- مقدمه 1
- تکالیف خویشاوندی و خاندان های پیامبران در قرآن 8
- دو شاهد واقعه:عایشه و عبد اللّه بن عباس 23
- ابو بکر:جانشین رسول خدا و خلافت قریش 35
- خلفای بعد از رسول خدا صلی الله علیه و آله 35
- عمر:امیر مؤمنان، شایسته سالاری اسلامی، 73
- عثمان:خلیفه خدا و فرمانروایی بنی عبد شمس 100
- اشاره 100
- اعتراضات علیه خلیفه 104
- بحران و شورش 146
- اختلاف در جانشینی و جنگ جمل 183
- علی:واکنش بنی هاشم نسبت به خلافت 183
- معاویه و صفین 239
- حکمیت،شورش خوارج و سرانجام کار 311
- خاتمه(بازگشت نظم به جامعه و تشکیل سلطنت خودکامه) 412
- پیوستها 470
عثمان:خلیفه خدا و فرمانروایی بنی عبد شمس
اشاره
خلافت عثمان پس از دوازده سال،بر اثر شورش و قتل فجیع خلیفه به پایان رسید.
اعتراضات علیه اعمال مستبدّانه او،بنا به معیارهای آن زمان اساسی و گسترده بود.در منابع تاریخی اشتباهاتی(احداث)که او بدانها متهم بود بتفصیل بیان شده است.در اواخر حکومت عثمان نارضایی و مخالفت با رفتار او تقریبا در میان همگان،به جز خویشان و نزدیکانش،فراگیر شد.تنها مرگ خشونت آمیز او بود که،با تبدیل شدن به ابزاری سیاسی،وی را در نظر سنّیان از تمام احداث تبرئه و او را به شهید و سومین کس از خلفای راشدین تبدیل کرد.
باید تأکید کرد که اشتباهات عثمان از دید نسلهای پسین کم اهمیّت بود.حتی یک مسلمان هم به دستور او به قتل نرسید،جز به حکم قصاص یا بنا بر حدّ زنای محصنه.
کارهای مستبدّانه و خشونت آمیزی که به او نسبت داده شده به زدن،زندانی کردن و تبعید منحصر می شد. (1)حرمتی که محمد صلّی اللّه علیه و آله برای جان مسلمان قائل شده بود هنوز
1- 1) روایت کرده اند که تنها ضابئ بن حارث تمیمی در زندان عثمان درگذشت.او ابتدا به سبب هجو بنی جرول بن نهشل زندانی شد؛که پیشتر سگی شکاری را به خواست او بدو داده و سپس از او بازستانده بودند.آنان شکایت به عثمان بردند ضابئ پس از رهایی از زندان به انتقام،نقشه حمله و آسیب زدن به خلیفه را در سر داشت،اما پیش از آن دستگیر شد.این بار آن قدر در زندان ماند تا مرد.گفته اند پسر او عمیر به انتقام خون پدر آن هنگام که جنازه عثمان را برای دفن می بردند بر جنازه او جست.مدتها بعد به سال 85،حجّاج حکمران اموی،عمیر را بدین سبب کشت(بلاذری،انساب،ج 5،ص 84-85؛ابن شبّه،تاریخ مدینه،ص