- توسل و رابطه آن با توحید 1
- توسل چیست و رابطه آن با توحید چگونه است؟ 2
- واسطهها در عالم تکوین و تشریع 7
- توسل از نگاه علما و دانشمندان شیعه و اهلسنّت 15
- نظر علمای دیوبند هند 16
- گفتار برخی دیگر از علمای اهلسنّت 20
- توسل به دعای پیامبر (ص) در حیات برزخی 23
- دلیل بر جواز و مشروعیت توسل 26
- منع از توسل، از بدعتهای امویان 31
- پرسشهایی از منکران توسل 33
ارواح چنان که قرآن میفرماید: «حَتَّی إِذا جاءَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا» (1)
همچنین در رساندن رزق و روزی به انسانها واسطه میباشند، و گاه برخی از پیامبران با اذن الهی در عالم تکوین مؤثر بودهاند چنانکه درباره حضرت عیسی علیه السلام میفرماید: «وَأُبْرِئُ اْلأَکْمَهَ وَاْلأَبْرَصَ وَأُحْیِ الْمَوْتی بِإِذْنِ اللَّهِ» (2)
پیامبران الهی واسطه رساندن وحی و دین الهی به مردم میباشند. پس انکار واسطهها در تکوین و تشریع بر خلاف قرآن میباشد. از اینرو توحید واقعی آن است که انسان موحّد هرچه در مسیر الهی قرار گیرد و با اجازه خدا و تأیید شرع مقدس باشد آن را پذیرفته و عین توحید بداند و در مقابل هر چه در جهت خلاف مسیر الهی و بدون اذن خدا باشد شرک بداند.
نکته دیگر این است که از دیدگاه توحید واقعی چون واسطهها استقلالی از خود ندارند و هرچه دارند از جانب خدا میباشد هرگز اعتقاد به واسطهها منتهی به شرک نمیشود زیرا به واسطهها نگاه استقلالی نمیشود که اگر اینگونه بشود هر چند آن واسطه پیامبر اسلام باشد شرک است. برخی از فرقهها با این دیدگاه هر نوع واسطه را نفی نموده و آن را شرک میدانند امّا با توضیحی که داده شد به خوبی روشن میشود که این دیدگاه و برداشت، صحیح و منطبق با قرآن،
1- 1. انعام: 61
2- 2. آل عمران: 49