کاوش هایی پیرامون ولایت صفحه 77

مهاجرت پیامبر به مدینه جز ابولهب و ابوسفیان بن حارث و شاید یکی دو نفر دیگر، همگی به تدریج به وی ایمان آوردند تا آنجا که در سال فتح مکه در میان بنی هاشم کسی نبود که به وی ایمان نیاورده باشد. حالا اگر این آیه در سال فتح مکه و بعد از آن نازل شده باشد، دیگر معنی ندارد که برای پیامبر خویش کافر و مشرک فرض کنیم، سپس به قضاوت و داوری بپردازیم.

از همه اینها صرف نظر کردیم ولی باید توجه نمود که پیامبر گرامی از طرف خدا مأمور بود که قرآن را برای امت بخواند و در مواردی که نیاز به بیان و توضیح داشت، به تفسیر و بیان مقصد آیه بپردازد، چنان که آیه زیر بر آن گواهی می دهد:

(وَ أَنْزَلْنا اِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ اِلَیْهِم)(1)

«قرآن را به تو فرو فرستادیم تا آنچه را که برای مردم نازل کرده ایم بیان بفرمایی».

همان طور که ملاحظه می فرمایید، می گوید : لِتُبَیِّنَ یعنی بیان و روشن کنی و نمی گوید «لتقرأ» یعنی «بخوانی». از این جهت باید گفت برخی از آیات قرآن نیاز به بیان رسول خدا دارد.

مفاد آیه

روی این اساس، هر گاه مفاد آیه این است که نسبت به خویشان من مهر ورزید، اجمال آیه که آیا مقصود همه خویشاوندان است که گروه معینی از آنان است به وسیله احادیثی که از پیامبر گرامی نقل شده است بر طرف می گردد، زیرا وقتی آیه مورد بحث نازل گردید، برخی از پیامبر پرسیدند: «خویشاوندانی که خدا مودت آنها را بر ما لازم کرده چه کسانی هستند؟» پیامبر فرمود: «هم علیّ و فاطمه و ابناهما»: «آنان علی و فاطمه و فرزندان او است».(2)1.