کاوش هایی پیرامون ولایت صفحه 98

سؤال سوم

هرگاه مقصود از (وَالَّذِینَ آمَنُوا)تنها علی بن ابی طالب است، چرا مطالب را به صیغه جمع آورده است، بلکه لازم بود بگوید «و الّذین آمن». آیا به کار بردن صیغه جمع در یک فرد مجاز است؟

پاسخ: در قرآن مجید، کراراً درباره فردی صیغه جمع به کار رفته است. اینک نمونه هایی:

1. در آیه مباهله می فرماید: (نِساءَنا وَ نِساءَکُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکُم)(1) مفسران اسلامی اتفاق نظر دارند که مقصود از «نسائنا» و «أنفسنا» فاطمه و علی است، در صورتی که آیه به صورت جمع وارد شده و مقصود از هریک از دو لفظ جمع یک نفر است.

2. (یَأَیهُّا الَّذِینَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ عَدُوِّی وَ عَدُوَّکُمْ أَوْلِیَاء)(2)«ای افراد باایمان، دشمنان من و دشمنان خود را ولی و دوست خویش اتخاذ نکنید». مفسران می گویند: مقصود از افراد باایمان حاطب بن بلتعه است که برای جلب نظر مشرکان مکه، اسرار مسلمانان را در اختیار آنان می نهاد.

3. (یَقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنا اِلَی الْمَدینَهِ لَیُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَل)(3) «می گویند هرگاه به مدینه بازگشتیم گروه عزیز، افراد ذلیل را خارج می کنند». مفسران می گویند: گوینده این جمله عبدالله بن ابی بود. با اینکه گوینده سخن یک نفر بیش نبود، قرآن درباره او لفظ جمع «یقولون» به کار برده است.

4. (الَّذینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّیْلِ وَ النَّهارِ سِرا وَ عَلانِیَه)(4) «کسانی که ثروت خود را4.

1- . آل عمران،61.
2- . ممتحنه، 1.
3- . منافقون، 8.
4- . بقره، 274.