کاوش هایی پیرامون ولایت صفحه 99

شب و روز پنهان و آشکار، انفاق می کنند». مفسران اسلامی می گویند درباره امام علی یا ابوبکر نازل شده است.

5. در همین سوره، سه آیه قبل از آیه مورد بحث، درباره عبدالله بن ابی چنین می گوید: (یَقُولُونَ نَخْشی أَنْ تُصیبَنا دائِرَه)(1) «می گویند از آن می ترسیم که پیشامد بدی رخ دهد; یعنی مسلمانان مغلوب گردند و مشرکان پیروز شوند، گوینده این سخن عبدالله بن ابی رئیس منافقان است.

بنابراین استعمال صیغه جمع درباره یک فرد در قرآن و لغت عرب بیش از آن است که در این صفحات استقصا گردد.

البته به کار بردن صیغه جمع درباره یک فرد در هر موردی به خاطر نکته ای است; مثلاً نکته به کار بردن آن درمورد عبدالله بن ابی این است که رئیس اوسیان بود و سخن او به منزله سخن گروهی بود که از او پیروی می کردند; از این جهت درباره عبدالله بن ابی که رئیس حزب نفاق بود لفظ جمع به کار برده شده است، تو گویی این سخن را همه افراد حزب نفاق می گویند.

علت اینکه در آیه مورد بحث لفظ جمع به کار رفته، درحالی که مقصود از آن تنها امیر مؤمنان می باشد، این است که عواطف منافقان و گروه مخالف، بر ضد امام تحریک نشود و بدانند که این یک قانون کلی است و امکان دارد که افراد و مصادیق فراوانی پیدا کند، هرچند فعلاً بیش از یک نفر، مصداق ندارد.

به عبارت دیگر به کار بردن صیغه جمع این فایده را دارد که جامعه اسلامی بداند زعامت و ولایت امام یک کار خرافی نبوده است، بلکه تحت یک ضابطه کلی است که امام توانسته است خود را با آن قانون تطبیق دهد و از این طریق دیگران را تحریک کند تا خود را برای نیل به چنین مقامی آماده سازند و بدانند که در این2.