نظام واسطه در خلقت صفحه 100

ندارد. و نیز با وجود آنکه خداوند متعال هدایت‌گر حقیقی و اصلی است، ولی قرآن و پیامبرش را نیز به عنوان هدایت‌گر معرفی نموده است، آنجا که درباره قرآن کریم می‌فرماید: (إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ یَهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ)؛ «این قرآن، به راهی که استوارترین راه‌هاست، هدایت می‌کند». (اسراء: 9)

و نیز درباره پیامبران می‌فرماید:

(وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً یَهْدُونَ بِأَمْرِنا) (انبیاء: 73)

و آنان را پیشوایانی قرار دادیم که به فرمان ما، (مردم را) هدایت می‌کردند.

و جمع بین این آیات به این نحو است که خیرات مادی و معنوی همگی از جانب خداوند بوده و اگر کسانی در این دنیا غیر از خدا دارای خیراتند خیرشان از جانب خدا سرمنشأ گرفته و با مشیت و اراده او خیر می‌رسانند.

ثانیاً: محمد جمیل زینو در ردّ این اشکال از ابن تیمیه می‌گوید:

... ولکن مع الأسف قد خلط بین ما اذن الله به و ما لم یأذن الله به من الوسائط، و کان علیه ان یُوَضِّح عقیدة المؤمن و طریقة تعامله مع السبب المطلق و السبب المقید مع الواسطة و خالق الواسطة. و أعجب ممّن یقول: انّ القوة مودعة فی الأشیاء، و اهل الحق یبرأون من ذلک، حیث انّهم حینما یتوسلون بالملائکة و الانبیاء و الصالحین، لا یقولون بالقوة المودعة فیهم من التأثیر المطلق، ولکن ببرکة صدقهم یرجون من الله ان یحقق لهم ما یرجون من امور الخیر فی الدنیا و الآخرة، بعد صدقهم مع الله له