نظام واسطه در خلقت صفحه 12

عمومی بسیاری را درباره مبدأ و معاد و آنچه را خداوند متعال از امر سعادت و شقاوت مرتب کرده بیان نموده است، سپس پیامبر (ص) را مورد خطاب قرار داده که (ما بر تو قرآن را نازل کردیم که بیانگر هر چیزی است)، ولی آیات قرآن بیان نموده همواره قوانین کلّی، ضروری است، ولی ضروری بودنش فی نفسه و به اقتضای ذاتی آن نیست، بلکه به جهت آن ضرورت و لزومی است که خداوند سبحان افاده کرده است. از این رو وقتی این حکومت عقلی قطعی از جهت خداوند متعال و به امر و اراده بود روشن است که فعلش او را مجبور در کارها و مغلوب در ذاتش نمی‌کند، چرا که خداوند سبحان قاهر غالب است ...

و این مطلبی است که از برخی آیات قرآن کریم استفاده می‌شود، آنجا که می‌فرماید:

(یا أَیُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَی اللهِ وَاللهُ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ) (فاطر: 15)

ای مردم شما (همگی) نیازمند به خدایید؛ تنها خداوند است که بی‌نیاز وشایسته هرگونه حمد وستایش است.

آیات واسطه و شفاعت تکوینی‌

در قرآن کریم کلمه «شفاعت» و «واسطه» در مورد تکوین به کار رفته و مقصود به آن واسطه بودن اسباب و علل بین خداوند متعال و بین مسبّبات در تدبیر امر و تنظیم وجود و بقای آنهاست، به این معنا که هر سببی از اسباب نزد خداوند متعال برای مسبّبش شفاعت می‌کند با تمسک به صفات فضل وجود خداوند برای رساندن نعمت وجود به مسبّب.