نظام واسطه در خلقت صفحه 18

(قُلِ ادْعُوا الَّذِینَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ لا یَمْلِکُونَ مِثْقالَ ذَرَّةٍ فِی السَّماواتِ وَ لا فِی الأَرْضِ وَ ما لَهُمْ فِیهِما مِنْ شِرْکٍ وَ ما لَهُ مِنْهُمْ مِنْ ظَهِیرٍ* وَ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ عِنْدَهُ إِلَّا لِمَنْ أَذِنَ لَهُ) (سبأ: 22 و 23)

بگو: کسانی را که غیر از خدا (معبود خود) می‌پندارید بخوانید! (آنها هرگز گرهی از کار شما نمی‌گشایند، چرا که) آنها به اندازه ذرّه‌ای در آسمان‌ها وزمین مالک نیستند، ونه در (خلقت ومالکیت) آنها شریکند، ونه یاور او (در آفرینش) بودند.

مراد از شفاعت در این دو آیه، شفاعت در روز قیامت که همان شفاعت تشریعی است نمی‌باشد، چرا که بت‌پرستان اعتقادی به معاد نداشتند، بلکه مقصود به آن شفاعت در دنیا و امور دنیوی است که برای ارباب خود بدون اذن خداوند معتقد بودند.

2. شفاعت و واسطه تشریعی‌

برخی از آیات دلالت بر شفاعت و واسطه‌گری تشریعی دارد؛ به معنای اینکه عده‌ای در روز قیامت از گناهکاران شفاعت کرده و باعث ترفیع درجه عده‌ای نیز می‌شوند.

الف) خداوند متعال از قول مشرکان و کافران می‌فرماید:

(هَلْ یَنْظُرُونَ إِلَّا تَأْوِیلَهُ یَوْمَ یَأْتِی تَأْوِیلُهُ یَقُولُ الَّذِینَ نَسُوهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جاءَتْ رُسُلُ رَبِّنا بِالْحَقِّ فَهَلْ لَنا مِنْ شُفَعاءَ فَیَشْفَعُوا لَنا أَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَیْرَ الَّذِی کُنَّا نَعْمَلُ قَدْ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما کانُوا یَفْتَرُونَ) (اعراف: 53)

آیا آنها جز انتظار تأویل آیات (و فرا رسیدن تهدیدهای الهی)