- دیباچه 1
- پیشگفتار 3
- دیدگاه وهابیان 5
- نظام واسطه و وسیله از دیدگاه قرآن کریم 7
- اشاره 7
- اشاره 8
- اقسام سبب 9
- اشاره 9
- انواع واسطه در اصطلاح قرآن 9
- 1. واسطه و شفاعت تکوینی 9
- اشاره 9
- آیات واسطه و شفاعت تکوینی 12
- ملائکه از واسطههای نظام تکوین 15
- طولیت اسباب در نظام تکوین 15
- اعتقاد مشرکان به واسطه و شفاعت در نظام تکوین 17
- 2. شفاعت و واسطه تشریعی 18
- اقسام آیات واسطه و شفاعت تشریعی 20
- اشاره 20
- 1. آیاتی که شفاعت تشریعی را مختص به خدا میداند 20
- 2. آیاتی که شفاعت را برای غیر خدا ثابت کرده است 21
- حقیقت فعل شفیع و واسطه 23
- اشاره 25
- تغییر سببیت در شفاعت و واسطهگری 25
- 2. مورد حبط اعمال 26
- 1. مورد تبدیل سیئات به حسنات 26
- اتخاذ وسیله از دیدگاه اهل سنت 28
- اشاره 40
- 2. خدا فوق وسائط 41
- اشاره 41
- 1. اجابت دعا با واسطه 41
- 3. اخذ صدقات به وسیله پیامبر (ص) 42
- 5. ورود از راه هر چیز 42
- 6. سجده بر آدم 43
- 7. سجده بر یوسف 43
- 9. اولیای خدا، آبرومند نزد خدا 45
- 8. اتخاذ وسیله 45
- 10. کعبه 47
- 11. مقام ابراهیم 48
- 13. دعای پیامبر (ص) 50
- 14. دعای ملائکه 51
- 15. تبرک به آثار انبیا: 52
- 16. قبله 53
- 17. گرفتن جان 54
- 18. واسطه در روزیرساندن 56
- 19. علم غیب 58
- 20. زرع 60
- 21. نوشتن اعمال بندگان 60
- 22. تزیین عمل کافر 61
- 23. خلقت و آفرینش 62
- 25. ولایت 63
- 24. غنا و بینیازی 63
- 26. عزت و قوت 64
- 27. تدبیر 65
- 28. رمی 67
- 29. قتل 67
- 30. هدایت 68
- 32. استعانت 69
- 33. بخشش 70
- 34. شفای از مرض 70
- 35. کتابت 71
- جمع بین آیات 73
- اشاره 75
- دو نوع وسیله 75
- پاسخ 78
- شبهه 78
- اشاره 79
- فلسفه توسل و وسیله 79
- اشاره 80
- حقیقت توسل، شفاعت و نظام واسطه 81
- امداد الهی با وسائط 84
- از اسباب انکار واسطه 84
- اعتقاد طولی در توسل 86
- جواز توجه به غیر خدا به نحو طولیت 87
- لزوم مراعات طولیت در توسل 87
- فلسفه توسل به پیامبران و اولیای الهی: 88
- دعای پیامبر (ص)، وسیله مغفرت 89
- وجود پیامبر (ص)، مصداق رحمت الهی 90
- انبیاء، واسطه فیض الهی 91
- لزوم تشکر از سبب وواسطه 91
- توسل تکوینی 93
- رجوع به وسیله شرک نیست 93
- گمراهی شیطان به جهت عدم توجّه به وسیله 96
- پاسخ به شبهات 97
- اشاره 97
- اشاره 98
- شبهه اول: واسطه گرفتن شرک است 98
- اشاره 98
- پاسخ 99
- اشاره 102
- شبهه دوم: واسطه گرفتن کفر است 102
- پاسخ 103
- اشاره 104
- شبهه سوم: واسطه گرفتن شبیه گرفتن برای خداست 104
- پاسخ 105
- اشاره 106
- شبهه چهارم: توسل اختصاص به زمان حیات پیامبر (ص) دارد 106
- پاسخ 107
- پاسخ 109
- شبهه پنجم: توسل مورد مذمت خداست 109
- اشاره 109
- پاسخ 110
- اشاره 110
- شبهه ششم: کلام امام سجاد (ع) با توسل ناسازگار است 110
- پاسخ 111
- اشاره 111
- شبهه هفتم: تنها اسماء الهی وسیله تقرب است 111
- شبهه هشتم: مقصود از وسیله اعمال صالح است 113
- اشاره 113
- پاسخ 114
- شبهه نهم: حضرت ابراهیم (ع) وساطت جبرئیل را قبول نمیکند 114
- پاسخ 114
- اشاره 114
- اشاره 115
- پاسخ 115
- شبهه دهم: عمل معیار تقرب است نه توسل 115
وهرگز اعمال بیرویه مشرکان، که بتهایی بر این دو کوه نصب کرده بودند، از موقعیت این دو مکان مقدس نمیکاهد. در سبب نامگذاری این دو کوه به صفا ومروه گفتهاند که چون حضرت آدم (ع) بر کوه صفا قرار گرفت آن را صفا نامیدهاند که برگرفته از لقب آدم صفیالله است. وچون حضرت حوّاء بر کوه مروه فرود آمد آن را مروه نامیدهاند که مشتق از مرأه؛ یعنی زن است.
انسان در سعی بین این دو کوه که یک عمل عبادی وواجب در ایام حج است، به یاد هاجر وفداکاری او برای تحصیل آب برای فرزندش اسماعیل میافتد. پس در این مورد عمل واجب عبادی از راه توجّه به اولیای الهی انجام گرفته است؛ زیرا اعمال حج همگی از شعائر بوده و فلسفه آن تنبّه به امور ماوراء طبیعی است.
13. دعای پیامبر (ص)
از برخی آیات استفاده میشود که استغفار پیامبر (ص) بر گنهکاران، وسیله خوبی برای تقرّب آنان به خداوند است. خداوند میفرماید:
(وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّاباً رَحِیماً) (نساء: 64)
واگر این مخالفان، هنگامی که به خود ستم کردند [و فرمانهای