- دیباچه 1
- پیشگفتار 3
- دیدگاه وهابیان 5
- نظام واسطه و وسیله از دیدگاه قرآن کریم 7
- اشاره 7
- اشاره 8
- اشاره 9
- اقسام سبب 9
- 1. واسطه و شفاعت تکوینی 9
- انواع واسطه در اصطلاح قرآن 9
- اشاره 9
- آیات واسطه و شفاعت تکوینی 12
- ملائکه از واسطههای نظام تکوین 15
- طولیت اسباب در نظام تکوین 15
- اعتقاد مشرکان به واسطه و شفاعت در نظام تکوین 17
- 2. شفاعت و واسطه تشریعی 18
- اقسام آیات واسطه و شفاعت تشریعی 20
- 1. آیاتی که شفاعت تشریعی را مختص به خدا میداند 20
- اشاره 20
- 2. آیاتی که شفاعت را برای غیر خدا ثابت کرده است 21
- حقیقت فعل شفیع و واسطه 23
- اشاره 25
- تغییر سببیت در شفاعت و واسطهگری 25
- 2. مورد حبط اعمال 26
- 1. مورد تبدیل سیئات به حسنات 26
- اتخاذ وسیله از دیدگاه اهل سنت 28
- اشاره 40
- 2. خدا فوق وسائط 41
- 1. اجابت دعا با واسطه 41
- اشاره 41
- 3. اخذ صدقات به وسیله پیامبر (ص) 42
- 5. ورود از راه هر چیز 42
- 6. سجده بر آدم 43
- 7. سجده بر یوسف 43
- 8. اتخاذ وسیله 45
- 9. اولیای خدا، آبرومند نزد خدا 45
- 10. کعبه 47
- 11. مقام ابراهیم 48
- 13. دعای پیامبر (ص) 50
- 14. دعای ملائکه 51
- 15. تبرک به آثار انبیا: 52
- 16. قبله 53
- 17. گرفتن جان 54
- 18. واسطه در روزیرساندن 56
- 19. علم غیب 58
- 20. زرع 60
- 21. نوشتن اعمال بندگان 60
- 22. تزیین عمل کافر 61
- 23. خلقت و آفرینش 62
- 25. ولایت 63
- 24. غنا و بینیازی 63
- 26. عزت و قوت 64
- 27. تدبیر 65
- 28. رمی 67
- 29. قتل 67
- 30. هدایت 68
- 32. استعانت 69
- 33. بخشش 70
- 34. شفای از مرض 70
- 35. کتابت 71
- جمع بین آیات 73
- اشاره 75
- دو نوع وسیله 75
- پاسخ 78
- شبهه 78
- اشاره 79
- فلسفه توسل و وسیله 79
- اشاره 80
- حقیقت توسل، شفاعت و نظام واسطه 81
- امداد الهی با وسائط 84
- از اسباب انکار واسطه 84
- اعتقاد طولی در توسل 86
- جواز توجه به غیر خدا به نحو طولیت 87
- لزوم مراعات طولیت در توسل 87
- فلسفه توسل به پیامبران و اولیای الهی: 88
- دعای پیامبر (ص)، وسیله مغفرت 89
- وجود پیامبر (ص)، مصداق رحمت الهی 90
- انبیاء، واسطه فیض الهی 91
- لزوم تشکر از سبب وواسطه 91
- توسل تکوینی 93
- رجوع به وسیله شرک نیست 93
- گمراهی شیطان به جهت عدم توجّه به وسیله 96
- اشاره 97
- پاسخ به شبهات 97
- شبهه اول: واسطه گرفتن شرک است 98
- اشاره 98
- اشاره 98
- پاسخ 99
- اشاره 102
- شبهه دوم: واسطه گرفتن کفر است 102
- پاسخ 103
- اشاره 104
- شبهه سوم: واسطه گرفتن شبیه گرفتن برای خداست 104
- پاسخ 105
- اشاره 106
- شبهه چهارم: توسل اختصاص به زمان حیات پیامبر (ص) دارد 106
- پاسخ 107
- پاسخ 109
- شبهه پنجم: توسل مورد مذمت خداست 109
- اشاره 109
- پاسخ 110
- شبهه ششم: کلام امام سجاد (ع) با توسل ناسازگار است 110
- اشاره 110
- شبهه هفتم: تنها اسماء الهی وسیله تقرب است 111
- پاسخ 111
- اشاره 111
- شبهه هشتم: مقصود از وسیله اعمال صالح است 113
- اشاره 113
- پاسخ 114
- اشاره 114
- شبهه نهم: حضرت ابراهیم (ع) وساطت جبرئیل را قبول نمیکند 114
- پاسخ 114
- اشاره 115
- پاسخ 115
- شبهه دهم: عمل معیار تقرب است نه توسل 115
است او به طور حتم کافر میباشد. واین ثابت شده ودر علم توحید مشهور است. ولی اگر کسی از پیامبر (ص) بعد از وفاتش طلب کند تا برای او استغفار نماید، بدون آنکه معتقد باشد که او رب، زندهکننده، گیرنده جان، خالق، رازق و ... است، این معنا منجرّ به کفر وشرک نمیشود؛ زیرا پیامبر (ص) کوری را تعلیم داد تا در دعایش این چنین بگوید: «یا محمّد! إنّی أتوجّه بک إلی الله فی حاجتی»؛ «ای محمّد! من تو را در بردن حاجتم نزد خدا وجیه قرار میدهم». وکسی که به پیامبر (ص) استغاثه کند چنین عقیده داشته وچنین میگوید.
و امّا قول کسی که میگوید این عقیده وعمل منجرّ به شرک خواهد شد ولذا ترک آن بهتر است. در جواب او میگوییم: هرگز چنین نخواهد بود؛ زیرا پیامبر (ص) به امّتش چیزی تعلیم نمیدهد که منجرّ به شرک گردد. ودر این مطلب تعطیل کردن امری است، به مجرد احتمال اینکه راهی به سوی شرک است؛ در حالی که احادیث صحیح بر آن دلالت دارد واین کلام جدّاً خطرناک است. وامامان از محدثین وفقها، همیشه در ابواب نماز حاجت، حدیث اعمی را ذکر میکنند، ومردم را تشویق مینمایند که در آن دعا بگویند: «یا رسول الله! إنّی أتوجّه بک إلی الله فی حاجتی ...». (1)
حسن بن علی سقّاف شافعی در جای دیگر میگوید:
استغاثه نزد من عبارت است از درخواست از پیامبر (ص) قبل از وفات یا بعد از وفاتش؛ زیرا او بعد از وفاتش نیز زنده است؛ آنگونه که در روایات آمده است، میشنود و اعمال امتش بر او عرضه میگردد،
1- الاغاثة بأدلّة الاستغاثة، ص 3.