- دیباچه 1
- پیشگفتار 3
- دیدگاه وهابیان 5
- نظام واسطه و وسیله از دیدگاه قرآن کریم 7
- اشاره 7
- اشاره 8
- اشاره 9
- اقسام سبب 9
- اشاره 9
- انواع واسطه در اصطلاح قرآن 9
- 1. واسطه و شفاعت تکوینی 9
- آیات واسطه و شفاعت تکوینی 12
- ملائکه از واسطههای نظام تکوین 15
- طولیت اسباب در نظام تکوین 15
- اعتقاد مشرکان به واسطه و شفاعت در نظام تکوین 17
- 2. شفاعت و واسطه تشریعی 18
- اقسام آیات واسطه و شفاعت تشریعی 20
- اشاره 20
- 1. آیاتی که شفاعت تشریعی را مختص به خدا میداند 20
- 2. آیاتی که شفاعت را برای غیر خدا ثابت کرده است 21
- حقیقت فعل شفیع و واسطه 23
- اشاره 25
- تغییر سببیت در شفاعت و واسطهگری 25
- 2. مورد حبط اعمال 26
- 1. مورد تبدیل سیئات به حسنات 26
- اتخاذ وسیله از دیدگاه اهل سنت 28
- اشاره 40
- 2. خدا فوق وسائط 41
- 1. اجابت دعا با واسطه 41
- اشاره 41
- 3. اخذ صدقات به وسیله پیامبر (ص) 42
- 5. ورود از راه هر چیز 42
- 6. سجده بر آدم 43
- 7. سجده بر یوسف 43
- 9. اولیای خدا، آبرومند نزد خدا 45
- 8. اتخاذ وسیله 45
- 10. کعبه 47
- 11. مقام ابراهیم 48
- 13. دعای پیامبر (ص) 50
- 14. دعای ملائکه 51
- 15. تبرک به آثار انبیا: 52
- 16. قبله 53
- 17. گرفتن جان 54
- 18. واسطه در روزیرساندن 56
- 19. علم غیب 58
- 21. نوشتن اعمال بندگان 60
- 20. زرع 60
- 22. تزیین عمل کافر 61
- 23. خلقت و آفرینش 62
- 25. ولایت 63
- 24. غنا و بینیازی 63
- 26. عزت و قوت 64
- 27. تدبیر 65
- 28. رمی 67
- 29. قتل 67
- 30. هدایت 68
- 32. استعانت 69
- 33. بخشش 70
- 34. شفای از مرض 70
- 35. کتابت 71
- جمع بین آیات 73
- اشاره 75
- دو نوع وسیله 75
- شبهه 78
- پاسخ 78
- فلسفه توسل و وسیله 79
- اشاره 79
- اشاره 80
- حقیقت توسل، شفاعت و نظام واسطه 81
- امداد الهی با وسائط 84
- از اسباب انکار واسطه 84
- اعتقاد طولی در توسل 86
- جواز توجه به غیر خدا به نحو طولیت 87
- لزوم مراعات طولیت در توسل 87
- فلسفه توسل به پیامبران و اولیای الهی: 88
- دعای پیامبر (ص)، وسیله مغفرت 89
- وجود پیامبر (ص)، مصداق رحمت الهی 90
- انبیاء، واسطه فیض الهی 91
- لزوم تشکر از سبب وواسطه 91
- توسل تکوینی 93
- رجوع به وسیله شرک نیست 93
- گمراهی شیطان به جهت عدم توجّه به وسیله 96
- پاسخ به شبهات 97
- اشاره 97
- اشاره 98
- شبهه اول: واسطه گرفتن شرک است 98
- اشاره 98
- پاسخ 99
- اشاره 102
- شبهه دوم: واسطه گرفتن کفر است 102
- پاسخ 103
- اشاره 104
- شبهه سوم: واسطه گرفتن شبیه گرفتن برای خداست 104
- پاسخ 105
- اشاره 106
- شبهه چهارم: توسل اختصاص به زمان حیات پیامبر (ص) دارد 106
- پاسخ 107
- پاسخ 109
- اشاره 109
- شبهه پنجم: توسل مورد مذمت خداست 109
- پاسخ 110
- اشاره 110
- شبهه ششم: کلام امام سجاد (ع) با توسل ناسازگار است 110
- پاسخ 111
- اشاره 111
- شبهه هفتم: تنها اسماء الهی وسیله تقرب است 111
- اشاره 113
- شبهه هشتم: مقصود از وسیله اعمال صالح است 113
- پاسخ 114
- شبهه نهم: حضرت ابراهیم (ع) وساطت جبرئیل را قبول نمیکند 114
- پاسخ 114
- اشاره 114
- پاسخ 115
- اشاره 115
- شبهه دهم: عمل معیار تقرب است نه توسل 115
درخواست اینکه از خدا بخواهد تا حاجتش را برآورده کند. چون مردم از آن حضرت (ص) در زمان حیات وبعد از وفاتش درخواست مینمودند، با آنکه باران به دست خداست نه به دست پیامبر (ص) آنگونه که معلوم ومشهور است ... پیامبر (ص) به آن مردمان نفرمود: هر گاه بر شما قحطی یا بلا وارد شد نزد من نیایید واز من دعا نخواهید، بلکه بر شماست تنها از خداوند درخواست کنید ... (1)
اشکال
اگر اشکال شود که در برخی از آیات به نحو حصر آمده است مثل: (إِنّ حِسابُهُمْ إِلَّا عَلی رَبِّی)؛ «حساب آنها تنها با پروردگار من است». (شعراء: 113)
پاسخ
اوّلًا: با جمع بین این آیه وآیهای که به صیغه متکلم مع الغیر آمده میتوان به این نتیجه رسید که حسابگر اصلی خداست ودیگران به اذن او حسابرسی میکنند.
ثانیاً: هرگونه که از حصر در آیه (قُلْ کَفی بِاللَّهِ شَهِیداً بَیْنِی وَ بَیْنَکُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکِتابِ) (رعد: 43) که از کلمه کَفَی استفاده میشود پاسخ میدهید از این آیات نیز پاسخ میگوییم.
با این جوابها، پاسخ کسانی که میگویند: خلق وتأثیر وتدبیر مخصوص خداوند است ولذا اعتقاد به اینکه انبیا واولیا قدرت تأثیر دارند و میتوان به آنان استغاثه کرد شرک میباشد، داده خواهد شد.
جمع بین آیات
1- الاغاثة بأدلّة الاستغاثة، ص 4.